• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Алаш ұлдары (page 17)

    Алаш ұлдары

    Шымкентте Абылай хан неге жоқ?

    Лондон қаласындағы Гайд-парктiң солтүстiк-шығыс бөлiгiнде бiр дәуiрдiң еркесi Шыңғыс ханның қоладан құйылған аттылы мүсiнi қоныс теуiптi. Бұл тұманды Альбиондағы былтыр өткен жазғы Олимпиада ойындарына жанкүйер болып барған жеке кәсiпкер Әбдiмәжит Сыздықбековтiң кәрi құрлық сапарындағы көрген-бiлгендерiнен естiгенiмiз болатын. Ағамыздың фотоаппара­тын­дағы суретiнен көшпендiлер әлемiнiң қағанатын бас­қарып, Азия түгiл, Еуропаны «дiрiлдеткен» қаһарлы қағанның мүсiнi iшкi қуатын сыртқа се­зiн­дiруiмен ерекшеленiп тұрғандай әсер бередi. Тұлпарының ...

    Read More »

    Мен Сейіт Кенжеахметовтың үйінде неге тұрамын?

    Өзімді шексіз бақытты сезінемін. Журналист ретінде қолыма қалам алған 30 жылдан астам уақыттың ішінде қазақтың небір марқасқа, ұлтын сүйетін азаматтарымен араластым. Сырластым. Өмірлерінен тағылым алдым.Солардың бірқатары бақилық болып кетті. Кейбіреулері әлі де арамызда жүр. Осы жүрегіме жақын, қимас кісілердің арасында ұлтымыздың біртуар перзенті, бүкіл ғұмырын қазақ әдебиеті мен мәдениетіне арнаған асыл ағамыз Сейіт Кенжеахметов те бар. Жастайымыздан ол кісінің түрлі ...

    Read More »

    Әрі ғалым, әрі батыр азамат еді

    Өткен 2014 жылдың   қаңтар айының 8 күні тарихшы-ғалым, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ профессоры Атабаев Қамбарбек Махамбетұлы  жасы 66-қараған шағында  өмірден өтті. Қазастанның тарих ғылымындағы Қ.Атабаевтың еңбегінің ерекшелігі – осы ғылымда пайдаланылатын дерек көздерінің өзіне талдаулар жасау арқылы шынайылығы жоғары мәліметтерге жетуді мақсат тұтқан ғылым саласы – Деректанумен  айналысқандығы.  Ол соңғы 20 жыл көлемінде осы сала бойынша 2 ғылыми монография, «Қазақстан тарихының ...

    Read More »

    Менің визиткам немесе көркем шығарма кейіпкерінен ауылға хат

    Жұмыс уақыты бітер-бітпестен қаланың сыртындағы құжырама қарай асығатыным бар. Бір кездері өз қолыммен еккен сөгеті ағашының көлеңкесі жаныма сая болатындай безектеймін. Ауылдағыдай сирен гүлдің жұпар иісі танауымды қытықтамаса да, осы бір мекен жаныма жайлы. Өткен күннің көлеңкесіндей рахат бір сезім сыйлайды. Рахаты сол, ерсілі-қарсылы ағылатын көліктердің шуылы жоқ. Қапырық қаланың тар балконындай ойлануға тарлық етпейді. Көршінің абалаған қара итінің даусының ...

    Read More »

    Қорқыт баба – мәңгілік

    Қорқыт баба сөздері бүгінгі жаһандану заманы­ның мінбесінен айтылып, бүткіл дүниенің тамырын жібітіп, саңқылдап тұрған­дай әсер етеді. Орыс халқы «Игорь полкі туралы жырын» енді жиырма ғасырға асы­рып марапат­тауға, жырлауға әзір. Ал, біздер, түбіміз түркі дейтін халық Қорқыт атаның он екі жырын неге әуелетіп жырламаймыз? Мектеп оқушысы­нан бастап, академикке дейін деймін-ау?! Қорқыт баба­мыз­дың әрбір сөзін домбы­раның қос пернесіне бебеулете салып сарнатпаймыз?!Парламенттегі шешендеріміз ...

    Read More »

    Ораз-Мұхаммед сұлтан жайында не білеміз?

    1590 жылдың басында шведтерге қарсы жорыққа шыққан Федор Иоановичтің әскерінің сапында Қазақ Ордасының сұлтаны Ораз-Мұхаммед Онданұлының болғандығы жайында деректер бар. Орыс қалалары Ям, Ивангород, Нарва түбіндегі шайқаста ерлігімен ерекше көзге түскен.  Еліміз егемендігін алып, тәуелсіз болғалы халқымыздың  өткен тарихы мен бабалар мұрасын ықылас қойып зерттеуге бел шеше кіріскендейміз.Себебі, Кеңес дәуірінде халқымыздың тарихын зерттеуде «салқын көзқарас» пайда болып, тіпті сол таңдағы ...

    Read More »

    Итаяқтан су ішкен…

    – Журфакта Әмірхан деген данышпан бар екен. Көп оқыпты, – деді Әділ Ботпанов бір күні. Әдеттегідей кекетіп тұр ма деп бетіне қарап ем, жоқ, жүзінен кекесін байқалмайды, шын сүйсініп тұр екен. – Тек өлеңді Шахановшалап жазады екен, айнымайды, – деді сосын, – онысы дұрыс емес… Әділмен танысқан бірнеше айда оның біреуге көңілі толғанын бірінші рет көруім. Менің кенет әлгі «данышпанды» ...

    Read More »

    Ғарифолла Құрманғалиевтың өмірбаяны: өскен ортасы, оның тәрбиелік ықпалы

    Ғарифолла  Құрманғалиевтың орындаушылық  мәнері – этностық  мәденигенофондымызға  қосылған дәстүрліәншілік  мектептің озық  үлгісінің  біріекені  белгілі. Алайда тарихы, бітім-болмысы әлі де жан-жақты зерттелуі, бір жүйеге түсірілуі керек. Өнертану ғылымы үшін сөзсіз үлкен пайда. Кейінгі зерттеушілерге бағыт-бағдар, нұсқа-жол болатыны және анық. Біз де Ғарифолла ата Құрманғалиевқа қатысты тікелей өзіміз куә болған жайттарды,жинақтаған деректерімізді шама-шарқымызша саралап, сұрыптап ұстаз өнернамасына бойлауды жөн санадық. Нәтижесінде «Ғарифола сал» атты деректі хикаят, «Халық композиторы, ақын Мұхит сал ...

    Read More »

    Әлкей Марғұлан — замана заңғары

    Әлкей Хақанұлы Марғұлан (11.5.1904,  Павлодар облысы, Баянауыл ауданы – 12.1.1985, Алматы қаласы) – әдебиеттанушы, өнертанушы, шығыстанушы, Ұлттық археология мектебiнiң негiзiн қалаушы. Бүкiлодақтық география қоғамының толық мүшесi (1933), филология ғылымының докторы (1945), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1958), Қазақ КСР-iнiң еңбек сiңірген ғылым қайраткерi (1961). Оның редакциясымен Шоқан Уәлихановтың шығармаларының 5-томдық толық академиялық жинағы жарық көрді. Педагогика саласында Әлкей Марғұлан фольклор бойынша зерттеулерінің маңызы зор. Тұңғыш рет халық педагогикасының біртумалары шоғырланған Қазақ халқының аңыздарын, ертегілерін, жырларын іргелі зерттеді. ...

    Read More »