• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Алаш ұлдары (page 15)

    Алаш ұлдары

    Таласбек Әсемқұлов. Сүгірдің әулеті

    Бұл адамның атын алғаш рет бала кезімде естідім. 1965 жылы күзде консерваторияның фольклорлық экспедициясы біздің ауылға келген еді. Жанына бірнеше студент қызды ерткен мұғалімнің аты-жөні Серікбаева Асқан екен. Менің нағашы атам әйгілі күйші Жүнісбай Стамбаевтан бір кеште он бір күй жазып алды. Дастархан басындағы ұзақ отырыс кезінде Асқан апай, – Осыдан бірнеше жыл бұрын Созақтағы Сүгір күйші қайтыс болды. Сіздің ...

    Read More »

    Құнанбайдың сенімді серігі

    Атағы алты алашқа аян әйгілі аға сұлтан Құнанбай Өскенбайұлының жанында кез-келген істе ақыл-кеңес қылатын, арқа сүйеген сенімді серіктері болған. Солардың ішінен ойып орын алатын, туған баласындай болып кеткен Ізғұттының өзіндік орны ерекше. Ізғұтты жайында осы уақытқа дейін белгілі ақын-жазушылар, көне көз шежірешілер елімізге танымал газет-журналдар мен жинақ-кітаптарда бірқатар мақалалар мен еңбектер жариялады. Ел аузынан жазып алынғандықтан шығар, солардың кейбірінде қате ...

    Read More »

    Абай ашқан ғаламдық формула

    Жаһандану үдерістері, қала қалама, космополитизм — ұлтсыздандыру дәнін себеді. Оған тележәшік пен интернет арқылы ағылған теріс пиғылды ақпарат майданын қосыңыз. Содан ба, санадан азғындап, нигилизм (барды жоққа шығару) дертіне шалдыққан және сәләфтік діни идеологияға шырмалған ұрпағымыз баршылық. Тере берсек, қатерлі құбылыстар шыға бермек. Күллісіне қарсы қояр Тәңірі бізге берген қалқан да һәм буырқанған рух теңізінде бағыт сілтейтін темірқазық та — ...

    Read More »

    “Атадан ұл тумайды мендей сабаз…”

    Қазақтың аңыз-әңгімелерінде айтылатын, батырлар жыры мен хисса, дастандарында жырланатын небір батырлар бейнесін оқып өскен ұрпақ «шын мәнінде өмірде осындай батырлар болса ғой шіркін» деп аңсауы заңды нәрсе. Батырлар жырында ғажап ерлік көрсетіп, жалғыз өзі қаптаған қалың жауымен қайтпай шайқасатын батырларды әсірелеп жырлаған ақын-жыршылардың қиялының, олардың шығармашылық ізденісінің жемісі деп қарасақ та, елін, жерін жаудан қорғайтын батырларды барлық кезде ардақ тұтқаны ...

    Read More »

    Мұстафа Шоқай Әмірені көргенде жылап жіберіпті

    Әміре Қашаубаев 1925 жылы Парижде өткен ЭКСПО көрмесіне қатысқан тұңғыш қазақ болатын. Соған орай, отандық телеарналардан «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ тапсырысымен Әміре Қашаубаевтың орындауындағы «Балқадиша» әнін лейтмотив еткен шағын бейнероликтер көрсетіле бастады. Онда Майра Мұхамедқызы, Айман Мұсақожаева секілді сахна шеберлері бастаған отандық өнер жұлдыздары Әміренің әнін жаңаша шырқайды. Осыдан ғасырға жуық уақыт бұрын дәл сол әнді әнші атамыз Париж сахналарында әуелеткен ...

    Read More »

    Абай мен Мағауия

    Бұдан тура 110 жыл бұрын, яки 1904 жылы көктемнің аяғында Абайдың «арқасын жүктен, алдын кісіден, аузын сөзден босатқан» сүйікті ұлы, ақын Мағауия көз жұмады. Одан кейін 40 күн өткенде Абайдың өзі, одан соң араға осындай уақыт салып Ақынның тағы бір ақын ұлы Ақылбай дүниеден өтеді. Құнанбай, Абай ұрпақтарының бұдан кейінгі тағдыры да өте аянышты болады. Ұзақ жыл партия, совет қызметінде ...

    Read More »

    Ә.Бөкейхан: Кейінгіге ғибрат аларлық үлгі тастап кетіп,алғыс аламыз ба? Әлде…

    Қазақ елінің тарихында ұлт көсемі деген атқа ие болған тұлғалар аз.Соның бірі досына да, дұшпанына өзін мойындатқан Алаш ардақтысы Әлихан Бөкейхан. Ол 1866 жылдың 5 наурызында, қазіргі Қарағанды облысының Ақтоғай ауданында дүниеге келген. Әлиханның балалық шағы туралы мәліметтерді оның туған інісі Смақаннан кездестіреміз. Өз естелігінде Смақан Нұрмұхаммедұлы ағасының 6 жасқа дейін тілі шықпағанын жазады. Әлихан да өзге қазақ балалары сияқты ...

    Read More »

    Парижде өткен ЭКСПО көрмесінде Еуропаны тамсандырған қазақ туралы бір үзік сыр

    Көне көз қариялар айтады екен: «Халық деген — қазына, одан сұңқар да шығады, тұлпар да туады» деп. Оның ішінде талай дарынды дүниеге әкелген қазақ деген халықтың аяулы перзенттері ұлттың ғана емес, адамзаттың мақтанышы дерліктей. Бірақ, олардың сан қилы өмірі, сүрлеу соқпақтар мен қатерлі өткелдерден тұратын тағдыры кімді болсын, қамықтырмай қоймас. Қамытта мойыны қор болып, азаттыққа қолы жетпей сор болған талай ...

    Read More »

    Мылтықсыз майданның сайыпқыран сардары

    Жұмабек Тәшенов қызметке араласқан кезқұдайсыздар құрған қызыл империяны отыз жылдай емін-еркін билеп-төстеген мұртты көсемнің қылышынан қан тамып тұрған шағыеді. Пенде біткеннің бәрі әсіресақ, қосүрей тартқан кезең болатын. Осынау қияметтің қыл көпірінен аман-есен өткен сөз зергері Ғабит Мүсірепов «Сөз жоқ соның іздері» әңгімесінде сол қосүрей заманды былайша сипаттайды: «…Қанын ішке тартып, сұрланып алған екі жігіт кіріп келді де: – Жантас Асылбеков, ...

    Read More »