• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Алаш ұлдары (page 10)

    Алаш ұлдары

    Ахмет Байтұрсынұлының дін және молдалар турасындағы жазғаны

    Жазу әдебиет деп жазылған шығармаларды айтамыз. Жазылған шығармалар қазаққа жазу тарай бастағаннан бері қарай шыққан сөздер. Қазаққа жазу дінмен бірге келген. Қазақ ішінде молдалық қылып дін үйретушілер, бала оқытушы қожалар, ноғай молдалар болған себепті жазба сөзді шығарушылар да бастапқы уақытта солар болған. Қазақ ішінде олар көп тұрып, қазақтың тілін, мінезін жақсы білген. Қазақтың өлеңді сөзді сүйетін мінезін біліп, дінді халыққа ...

    Read More »

    Ән болып өткен ғұмыры

    Қазақтың классикалық ән өнерінде өзіндік үні мен сара жолы бар, халықтың осынау бекзат өнеріне ерекше адалдығымен, даралығымен танылған асыл өнерпаз Рымтай аға арамызда жүргенде биыл 60 жасқа толар еді. Рымтай Бөдесов 1957 жылы 4 наурызда Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы  Қасым Аманжолов  (бұрынғы Фрунзе кеңшарына қарасты  Ақтайлақ ауыл советі, 4-ші бөлімше), Аққора бөлімшесінде Мұздыбай мұғалімнің отбасында дүниеге келген. Қырқыннан шыққан кішкентай ...

    Read More »

    Нас могло бы быть вдвое больше: голод 30-х заморил свыше 4 млн казахов

    Новые сведения о масштабах голода в Казахстане 1932–1933 годов поражают воображения: численность казахов сократилась с 8-9 миллионов в 1924 году до 2,1 миллиона в 1937-м. Массовый арест интеллигенции «Алаш» в 1929 году свидетельствует, что голод был спланированной акцией по уничтожению казахской национальной идентичности, самосознания народа. Среди казахских историков и демографов до сих пор нет единого мнения не только о подлинном ...

    Read More »

    Мұстафа Шоқайға ескерткіш орнатты

     Қызылорда қаласында Алаштың және Түркі әлемінің ардақтысы Мұстафа Шоқайға арналған ескерткіштің салтанатты ашылу рәсімі өтті. Алдымен режиссер Рахымжан Отарбаевтың «Мұстафа Шоқай» спектаклінен үзінді қойылды. Мұнан соң Қызылорда облысының әкімі Қырымбек Көшербаев аймақ тұрғындарын ескерткіштің ашылуымен құттықтады. «Мұстафа Шоқай – кез-келген ірі тарихи құбылыс секілді біржақты сипаттауға болмайтын, үйреншікті қалыпқа салуға келмейтін тұлға. Ол сол замандағы аса күрделі ғаламдық тарихи процесстің ...

    Read More »

    Тұрсын Жұртбай. Ахмет Байтұрсынұлы және біртұтас алаш идеясы

    Кеше, 15 наурызда Алматыдағы Ұлттық кітапханада «Ахмет Байтұрсынұлының ғылыми мұрасы: зерттеу, жүйелеу, насихаттау» атты ғылыми конференция өтті деп хабарлайды “қамшы” кз. Ғылыми конференция аясында Кітапхананың сирек қорынан Байтұрсынұлы еңбектері турасындағы көрме ұйымдастырылған. Ұлттық кітапхана директоры Жанат Сейдумановтың айтуынша, кітапханада Байтұрсынұлы мұралары турасында 2502 еңбек бар. Олардың көбі сирек қорларға жатады. Ғылыми конференция аясында Кітапхананың сирек қорынан Байтұрсынұлы еңбектері турасындағы көрме ...

    Read More »

    Алаштың ардагер ғалымы

    Академик Кеңес Нұрпейісұлының мәнді ғұмырындағы маңызды ісі – сөзінің ұлттық рух, батырлық, тектілік аясында өрнектелгенінде. Ол ғылымдағы адалдық қағидатын келешек ұрпаққа мұра етті Кеңес Нұрпейістің тамаша ғұмырының алтыншы асуында академик Манаш Қозыбаев: «…ғылымды қолынан жасайтын жанның бірі, бірегейі Кенекең. …Кеңес әулеті бұл күні өзі бір әлем»[1] деген пайым айтқан еді. Ғалым осы әлемге қалай келген еді? Кеңес Нұрпейісұлы үш жасында ...

    Read More »

    “Өлмей тірі жүргенің…”

    «Ол кезде Қази да, мен де Қызылорда тұрамыз. Қазекең  мықты журналист. Сөзі өткір, ойы ұшқыр. Сыр елі сыйлайтын азамат.  Әр жылдарда Сенатқа, Мәжіліске түскен Тоқтар Әубәкіров пен Оңалбек Сәпиев штабын мен,  Қожахмет Баймаханов пен  Нәжмәддин Мұсабаевтың штабын Қазекең басқарды.Сөйтіп, тіршілікте сыйлас, әріптес, бір-бірін құрмет тұтатын екеудің арасына сайлау деген сайқал өтіп, бір-бірімізге жауласпасақ  та түйліге қарап, қырын жүрдік.Ол да өткінші ...

    Read More »

    Алаш ұлдары – халық қаһармандары

    Сабыр Қасымовтың «Алаш» арыстарынын жүз жылдығына берілген Астағы сөйлеген сөзінде айтылған тұжырымдар және ұсыныстар. «Өлі риза болмай, тірі байымас» дейді халқымыз. Бүгінгі Астың, арнайы дұға дәмінің орны бөлек деп есептеймін. Бұл Ас – жай ас емес, мәртебесі де, тағылымы да, қадір-қасиеті де биік Ас. Рас, жыл-межесін айқындағанда, бұл Ас «Алаш» ұлт-азаттық қозғалысына, «Алаш» партиясын құруға, «Алаш Орда» үкіметін орнықтыруға – ...

    Read More »

    Қажығұмардың тартысты тағдыры

    Қытай үкіметі Қажығұмар Шабданұлын «1986 жылдың желтоқсанында ұлттық дербестікті көздейтін «Үміт» атты партия құрды және Қазақстанның астыртын ұйымдарымен байланыс жасады» деген айыптаулармен, «шетел жансызы» деген желеумен 13 жылға екінші мәрте түрме жазасына кеседі. Қажығұмар 40 жылдан астам өмірін түрмеде өткізді. Оның соңғы 13 жылында Үрімжідегі №1 түрмеде болды. Қытай өкіметі тарабынан саяси себептерге байланысты қудаланғаны үшін Қажығұмар Шабданұлы қамауда отырған ...

    Read More »