• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Aıdarlar » Saıasat » «The sick man of Europe»

    «The sick man of Europe»

    💪Kezinde myqty ımerııa, kúshti halıfat (sońǵy halıfat) bolǵan Osman ımperııasynyń Birinshi Dúnıejúzilik Soǵystan jeńilip, «Eýropanyń aýrý adamy» atanǵan kez.
    .
    💼1918 j. 30 qazan – Osman ımperııasynyń bıleýshileri men Antanta elderi arasynda, Osman ımperııasynyń jeńilgenin bildirgen, Mýdross kelisimine qol qoıyldy.
    .
    💀Kelisimniń sharttaryn qabyldaý – Osman ımperııasynyń táýelsizdigin tolyqtaı joǵaltýdy jáne jeńgen elderdiń múddesi úshin Imperııanyń jerin bólisýdi bildirdi.
    .
    👀13 qarashanyń ózinde aq odaqtas Brıtan, Franýz, Italııan, biraz ýaqyttan keıin AQSh áskerleri Stambýldaǵy Altyn Múıiz shyǵanaǵyna kirip, desanttaryn qondyryp, Qara teńizdiń bekinis aýdandaryn alyp, Jerorta teńizi men Qara teńizdegi túrik porttarynan kórindi.
    .
    🔍1919 j. Anadoly men Frakııadaǵy odaqtas basqynshy áskerlerdiń sany 107 000 adamǵa jetti.
    .
    🔫Bul Mustafa Kemal basshylyǵymen bastalyp, basqynshylardyń qýylyp, Respýblıkalyq tártiptiń ornaýymen aıaqtalǵan Túrkııanyń ultshyl-patrıottarynyń sheteldik áskerı ıntervenııaǵa  qarsy qarýly kúresin týdyrdy.
    .
    🔪19 mamyrda ıtalııandyqtardyń týdyrǵan qaqtyǵystary kezinde 71 túrik pen birneshe grek jaýyngerleri óldi. Basqynshylardyń áreketterine narazylyq partızan jasaqtarynyń qurylýyna ákeldi, olardyń sany tez ósti. Búkil el boıynsha «Quqyq qorǵaý qoǵamdary» paıda bola bastady, olardyń basshylyǵynda ofıerler men zııalylar negizgi jumys atqardy.
    .
    💡Eleýli ult-azattyq qozǵalys tek 1919 jyldyń maýsym aıynda Jalpyulttyq uıym qurýdy Mýstafa Kemaldyń qolǵa alýymen bastaldy. Kemal bólshektengen ulttyq uıymdardy, qarýlanǵan turaqsyz ulttyq kúshterdi biriktirip, ULTTYQ QOZǴALYSTY basqardy.
    .
    💣Soǵys 15 mamyr 1919 j. grek áskerleriniń, halqynyń jartysynan kóbin grekter quraıtyn, grek áskerlerin azat etýshiler retinde qarsy alǵan Izmır qalasyn basyp alýmen bastalyp, Lozanna beıbit kelisim shartymen aıaqtalǵan.
    .
    💼Lozanna bitim sharty boıynsha Túrkııanyń jańa shekarasy belgilenip, Osman ımperııasynyń qulaǵany zańdastyryldy. Osylaısha qazirgi Túrkııa dúnıege keldi. Onyń ákesi de sheshesi de Túrkııa eliniń reformatory, áskerı qolbasshy, memleket qaıratkeri, Túrkııa Respýblıkasynyń negizin qalaýshy tulǵa jáne onyń tuńǵysh prezıdenti – Mustafa Kemal Atatúrik bolǵan edi.


    Alısher Omar,

    Halyqaralyq qatynastar mamany,

    «Adyrna» Ulttyq Portaly 

    Leave a Reply

    x

    Check Also

    Oljas Ábil: Orystildi qandastar óte qıyn jaǵdaıda qalyp otyr

    Buryn orystildi tarıhı toptarda posttar jazyp júrgenimde ol jerde biraz oqyrmandarym ol posttardy japatarmaǵaı talap ...