• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Aıdarlar » Qoǵam » Ult josparyn iske asyrý úshin, aldymen, memlekettik qyzmetti damytý kerek

    Ult josparyn iske asyrý úshin, aldymen, memlekettik qyzmetti damytý kerek

     

    Memlekettik qyzmettiń nyǵaıýy, eń aldymen, qoǵam men memlekettiń ózgerýine, eń bastysy saıasattyń sabyrly ári salmaqty bolýyna tikeleı áser etedi. Biz búgin Almaty qalasy ákiminiń keńesshisi, ádep jónindegi ýákil Mamaı Qanıuly AHETOVKE jolyǵyp, osy baǵyttaǵy jumystar jóninde suhbattasqan edik.

     

    – Mamaı Qanıuly, memlekettik qyzmet degende, eń aldymen, ony jetil­dirýshi qyzmetshilerdiń ádebi tilge oralady.

    – Durys aıtasyz. Barlyq damyǵan elderde Ádep kodeksiniń bolatyny belgili. Bul rette Qazaqstan Respýblı­kasy Prezıdentiniń 2015 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy №153 «Qazaqstan Respýblıkasy memleketik qyzmetshile­riniń ádeptilik normalaryn jáne minez-qulyq qaǵıdalaryn odan ári jetildirý jónindegi sharalar týraly» Jarlyǵy­men Ádep kodeksi bekitilgen edi. Ádep kodeksi óte mańyzdy qujat. Nege deseńiz, álginde aıtyp ótken damyǵan elder­diń memlekettik qyzmettegi jetistikteri men álemdik ozyq tájirı­belerdi saralaý arqyly osy Ádep kodeksi dúnıege kelip otyr.

    Ádep kodeksi degenimiz? Bul, eń aldymen, memlekettik qyzmetkerlerdiń tek qyzmettegi ǵana emes, kúndelikti ómirdegi júris-turystarynyń, moral­dyq-psıhologııalyq ustanymdarynyń, ózin ortada ustaı bilýi, t.b. jańa standarttaryn bekitti. Búgingi tańda barlyq memlekettik organdarda arnaıy Ádep jónindegi ýákil ınstıtýttary bar. Jalpy, elimiz boıynsha 2016 jyldan bastap ýákilder turaqty jumys istep keledi.

    – Almaty qalasy ákimi apparatynyń Ádep jónindegi ýákili retinde atqary­lyp jatqan jumystarmen oqyrman­dardy tanystyra ketseńiz…

    – Ýaqyt ótken saıyn azamattyq qoǵam men memlekettik qyzmetshiler tarapynan ádep jónindegi ýákil qyzmetine degen suranys pen qyzyǵý­shy­lyq artyp keledi. Osyǵan oraı, bıylǵy jyldyń qańtar aıynda Ádep jónindegi ýákildiń qalyptasqan ahýalǵa baılanysty jańa jumys jospary jasalǵan edi. Osy jumys jospary negizinde aǵymdaǵy jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda atqarylǵan jumys­tarǵa toqtalǵym kelip otyr. Ádep jónin­degi ýákildiń jumys jospary negizinen QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Almaty qalasy boıynsha departamentimen kelisilgen. Dál qazir osy súzgiden ótken josparǵa sáıkes jumys isteýdemiz.

    Eń aldymen, memlekettik organ qyz­metkerleri kelip túsken aryz-shaǵym­dardy, qyzmettik zertteý materıaldary men tártiptik ahýaldy zerdeleı otyryp, tártip buzýǵa yqpal etetin sebep-saldarlardy saralaý jumystarymen aınalysady. Osy baǵytta QR Mem­lekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agentti­giniń Almaty qalasy boıynsha departa­ment qyzmetshilerimen birlese jumys jasap otyrmyz. Sonymen qatar, qabyldaýǵa kelip, jazylyp jatqan jeke azamattar qanshama.

    Biz árqashan qabyldaýǵa jazylǵan memlekettik qyzmetshilermen, jekele­gen azamattarǵa túrli máseleler boıyn­sha túsindirý jumystaryn júrgizip, aqyl-keńester beremiz. Osy turǵyda naqty mysaldar keltire keteıin.

    «Áleýmettik qorǵaýdyń memlekettik qory» Almaty bólimshesiniń basshysy G.Altynbekovaǵa, memlekettik qyzmet­shiler О́.Qalabaı, N.Sháımer­denov, T.Taınov, A.Mahambetııarovtarǵa, sondaı-aq, Almaty qalalyq mýzeıiniń dırektory N.Dúkenbaevqa, jeke azamattar N.Qadyrov, Sh.Ábiltaı, Q.Mustafauly, Á.Bólebaı, B.Taılaq­baev­tarǵa memlekettik qyzmet kórseti­lip, basqa da jeke saýaldar boıynsha túsiniktemeler berilgen edi. Tek osy jyldyń basynan beri júzdegen azamat kelip, olarǵa Ádep kodeksiniń talapta­ryn saqtaý máseleleri boıynsha jeke konsýltatıvti kómekter kórsetildi.

    – Ádep jónindegi ýákil retinde qoǵamdyq jáne úkimettik emes uıym ókilderimen baılanystaryńyz qalaı?

    – Árıne, memlekettik organdarmen birlese jumys jasaıtyn azamattyq qoǵam ókilderimen, rýhanı, sergek, belsendi jandarmen jumys jasap, qarym-qatynas ornatyp otyrý Ádep jónindegi ýákil jumysynyń basty baǵyty. Sondyqtan únemi osy maqsatty júzege asyrý úshin jan-jaqty jumys isteýge tyrysamyz. Qoǵamdyq jáne úkimettik emes uıym ókilderimen, memleket jáne qoǵam qaıratkerlerimen túrli taqyryptarda kezdesý ótkizilip otyrady.

    Máselen, «Strategııalyq maqsattaǵy zymyran áskeriniń ardageri», qoǵam­dyq birlestiginiń jetekshisi M.Júnis­baevpen, «El-shejire» qoǵamdyq qory­nyń basshysy D.Áshimhanmen, «Saıası qýǵyn-súrgin qurbandary» qoǵamdyq uıymynyń jetekshisi J.Ashýulymen, «Asyl Otan» qoǵamdyq birlestiginiń jetekshisi S.Balǵabaevpen, «Qazyna» JShS basshysy A.Shaıken, «Jeltoq­san» qoǵamdyq uıymdarynyń ókilderi­men kezdesýler ótkizip, bul kezdesýler memlekettik qyzmetshilerdiń jumysyn jetildire tústi. Jalpy, memlekettik qyzmetshi bılik pen óz ókildikterin qoldana bilýi kerek. Adal bolyp, óz qamy úshin emes, memleket ıgiligine qyzmet etýi kerek.

    – Búgingi tańda qoǵam tirshiligin áleýmettik jelilersiz, jalpy aqparat­syz elestetý múmkin bolmaı qaldy.

    – Sózińizdiń jany bar. Shynynda da qoǵam tirshiligin áleýmettik jelilersiz, ǵalamtor keńistigindegi aqparattarsyz elestetý esh múmkin emes. Osyǵan oraı, memlekettik qyzmetshilerdiń ádep normalarynyń barlyq jaǵdaıda saqtalýyn qadaǵalap otyrý maqsatynda Feısbýk, Instagram, V kontakte syndy áleýmettik jelilerge turaqty monıto­rıng jasalýda. Bul sharalardy júzege asyrýǵa qajetti degen barlyq tehnıka­lyq jabdyqtar tolyq alynyp, monıto­rıng júıeli júrgizilýde.

    О́zderińiz de baıqap júrgen bolar­syzdar, qazirgi qoǵamda tártip buzýshy­lyqtyń saldarymen kúresýdiń ornyna onyń aldyn alyp, der mezgilinde túsindirý jumysyn júrgizip otyrǵan­nyń tıimdi ári nátıjeli bolatynyn ýaqyttyń ózi dáleldep otyr. Qazirgi ýaqyt sergektikti qalaıdy. Sondyqtan memlekettik qyzmet, korrýpııaǵa qarsy kúres zańnamalary jáne Ádep kodeksi talaptaryn túsindirýge baıla­nysty qalamyzdaǵy jergilikti organ­darda túrli taqyryptardaǵy semınar­lar, «dóńgelek ústelder» men arnaıy dárister jıi ótkizilýde.

    Atap aıtar bolsaq, Almaty qalasy ákimdiginiń Deneshynyqtyrý jáne sport, Tilderdi damytý, Mádenıet jáne arhıvter basqarmalarynda, aýdan ákimdikterinde Ádep kodeksin túsindirý boıynsha «dóńgelek ústelder» uıymdas­tyryldy. Osy jyldyń naýryz aıynda Almaty qalasy boıynsha Ádep jónin­degi keńes aldynda atqarylǵan jumys­tar men josparlar jaıly keńinen baıandama jasalyp, buqaralyq aqparat quraldary ókilderine arnap baspasóz máslıhaty uıymdastyrylǵan edi.

    «Shalqar» radıosyndaǵy «Ashyq áńgime», «Almaty» telearnasyndaǵy «Aqsham alańy» habaryndaǵy, jergi­likti jáne respýblıkalyq basylymdar betinde jaryq kórgen maqalalar men habarlarda memlekettik qyzmet pen Ádep kodeksi haqynda tolyqqandy aqparattar berildi.

    – Memlekettik qyzmetshilerdi mazalaıtyn qandaı da bir saýaldar bola qalsa, ony qalaı anyqtaýǵa bolady?

    – Qazirgi tańdaǵy eń ózekti másele­lerdiń birine aınalyp otyrǵan – memlekettik qyzmetshilerdi mazalaıtyn saýaldardy anyqtaý arqyly olardyń jumysyna qolaıly jaǵdaı jasaý der edim. Osyǵan oraı, mamandar bul máseleni sheshýdiń tóte jolyn usynyp otyr. Olardyń aıtýynsha, qyzmetshi­lerdiń kókeıindegi saýaldy tap basyp, odan shyǵýdyń joly – jasyryn saýalnama.

    Sol sebepti, qalamyzdaǵy úsh júzge jýyq memlekettik qyzmetshige jasy­ryn saýalnama júrgizilip, alǵashqy kezeń­niń nátıjesi saralanýda. Memle­kettik organdardaǵy moraldyq-psıho­logııalyq ahýaldy aıqyndap, qyzmettik ádep normalarynyń saqtalýy, ujym­daǵy moraldyq-psıhologııalyq ahýal­dyń jáı-kúıin monıtorıngteý jumys­tary budan ári de jalǵasa beretin bolady.

    – Memlekettik qyzmetti jetildirýge baǵyttalǵan qandaı reformalardy atar edińiz?

    – Bes ınstıtýıonaldyq reforma­nyń birinshi baǵyty «Kásibı memle­kettik apparat qurý» dep atalatyny belgili. Álemdegi alpaýyt memleket­termen ıyq tirestirip, básekege qabi­let­ti bolý úshin, eń aldymen, myqty memle­kettik apparat qalyptastyrý ózekti bolýy kerek. «100 naqty qadam» – Ult josparyn iske asyrý úshin de, eń aldymen, memlekettik qyzmetti damytý qolǵa alynyp otyr. Sóz joq, bizdiń memleketimiz jyl saıyn damyp, alǵa jyljyp keledi.

    Ýaqyt alǵa ilgerlegen saıyn memle­kettik qyzmetshilerge qoıylatyn talap­tyń da barynsha kúsheıip otyrýy zań­dylyq. Munyń ózi memlekettik qyzmet sapasynyń artýyna yqpal etedi. Bizdiń elimizde 1999 jyldyń 23 shildesinde memlekettik qyzmetshilerdiń barlyq mindeti men maqsatyn aıqyn­daıtyn «Mem­lekettik qyzmet týraly» zań qabyl­danǵan edi. Bul zań sodan beri birneshe márte ózgertildi. Tolyqty­rýlar men túzetýler engizildi.

    Elimizdiń memlekettik qyzmetshile­riniń kúni dep 23 maýsym belgilendi. Mundaǵy maqsat – memlekettik qyzmet­kerlerdiń jumysqa degen yntasyn arttyryp, eńbegin nazardan tys qaldyr­maı marapattaý, talmaı eńbek etip jatqan jandardyń shyǵarmashylyǵyna shabyt berip, halyq pen bılikti baılanystyra túsý edi. Árıne, osyndaı yqpaldastyqtar oń ózgeris berip, memlekettik qyzmetshilerdiń qyzmetine degen súıispenshiligin arttyryp, jaqsy nátıjelerge jetýine septigin tıgizip keledi dep oılaımyn.

    «Úzdik memlekettik qyzmetshi» tósbelgisiniń bekitilýi de jaýapty mindet júktep otyr. BUU múshe elderde de dál osy 23 maýsym Memlekettik qyzmetkerler kúni dep belgilengen.

    – Mamaı Qanıuly, memlekettik qyzmetke kelý úshin jastardyń boıynda qandaı qasıet basym bolý kerek?

    – Eń aldymen, jaýapkershilik bolý kerek. Memlekettik qyzmet degenińiz – abyroıly mindet. Búginde memlekettik qyzmetke kelsem degen jastarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Úmitkerlerdiń bilimi, quqyqtyq saýattylyǵy, ónegeli tárti­bi, adal ári ar-namysynyń tazaly­ǵy talap etiledi. Memlekettik qyzmet­kerlerdiń óz jumysyn abyroımen atqarýy úshin zańdy jetik bilýi qajet. О́te saýatty, sheber uıymdastyra biletin, kóppen til tabysa alatyn, este saqtaý qabileti men logıkalyq oılana biletin qabileti de bolýy kerek.

    Jumys barysynda kópshilikpen jıi aralasyp otyrýǵa týra keledi. Sol úshin onyń boıynda sypaıylyq, saýatty sóıleı bilý, yńǵaısyz jaǵdaıǵa dýshar bolǵan kisilerge janashyrlyq tanyta bilý sekildi qasıetterdiń bolýy shart.

    – Sóz sońynda oqyrmandarǵa aıtaryńyz.

    – Ádep máselesi eshqashan da kún tártibinen túspeıtin, qaı zamanda da qoǵamdy alǵa súıreıtin ózekti tárbıe quraly bolyp qala beredi. Qazir elimizdiń barlyq óńirlerinde QR Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasynyń fılıaldary ashylyp, jemisti eńbek etip jatyr. Akademııanyń Almaty qalasy boıynsha fılıalynda da tyńdaýshylarǵa memle­kettik qyzmetshilerdiń, ádep normalary men Ádep kodeksi boıynsha dárister oqý, jańadan qabyldanǵan memlekettik qyzmetshilerge tálim-tárbıe berý ýákil jumysynyń basty da basym baǵyty. QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaı­las jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agent­tiginiń Almaty qalasy boıynsha departamentiniń sheshimine sáıkes «Úzdik memlekettik qyzmetshi» baıqa­ýyn ótkizýge arnalǵan óńirlik konkýrs­tyń komıssııa quramyna enip, osy ba­ǵyttaǵy jumystardy júıeli júrgizip otyrmyz.

    Uly Abaı babamyzdyń ózi «ádepten ozbaıyn» demeı me. Olaı bolsa, ádeptiń adamzat ómirindegi eń qasterli, eń basty rýhanı qundylyq ekenin umytpaıyq.

    – Áńgimeńizge rahmet!


    Áńgimelesken – Raıa ESKENDIR.

    Leave a Reply

    x

    Check Also

    Astanada 30 eldiń sarapshylary bas qosady

    Álemniń 30 eliniń sarapshylary men saıasatkerleri jyl saıyn ótkiziletin «Astana Klýbynyń» 4-shi otyrysyna qatysady, dep ...