• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Жеті қазына (page 3)

    Жеті қазына

    Қазақы мал тұқымын сақтап қалатын арнайы мемлекеттік бағдарлама керек

    Мәкен ТОЙШЫБЕКОВ, ҰҒА академигі, профессор: – Мәкен Молдабайұлы, сіз қазақтың ежелгі мал тұқымын сақтап қалу турасында зерттеу жасап жүрген ғалымсыз. Осы ретте сұрайын дегенім, «нақ қазір елде қазақтың ежелгі мал тұқымының неше алуан түрі сақталды» деп анық айтуға болады? Жалпы, ғалым ретінде елдегі мал шаруашылығына қатысты ұстанып отырған саясатымызға көңіліңіз тола ма? – Мен мәселені әріден тарқатайын. Баяғыда 1918 жылы Кеңес ...

    Read More »

    Ителгiнiң қызығына түссең…

    Әуесқой аңшылар дабыл қағуда.  Солардың бірі – Совет Сейітовты  тыңдасақ, елімізді мекен еткен өте сирек құстардың бірі – ителгі құрып кетудің аз-ақ алдында. Оның өзінде де табиғат қорғаушылардың өздері мен аңшылардың «арқасында».  Онсыз да «Қызыл кітапқа» енгізілген жыртқыш құстың ұясы жиі бұзылады екен. Өйткен себебі аңшылар ителгіні қолдан өсіретіндерге жұмыртқасын сатып, нәпақа табады деседі. Ал олар өз кезегінде ителгіні шетелге, ...

    Read More »

    Мұқағали күтетін құстар қайда?

    Ауқаттысы ақшаңқан үйінің түндігінен, жақыбайы қараша үйінің жыртығынан жұлдыз санап ұйқыға кететін қазақтың табиғатпен үйлесімділігі туралы әсте әңгіме көп. Сол барқыт аспанда буалдыр сағым созылып жататыны тұнығы лайланбаған ауыл баласының бәріне мәлім. Қазақ мұны «Құс жолы» дейді. Өзінің дүниетанымын ғарыштық межемен кең құлаштап өрген халықтың бұл атауды қоюы бекер болмаса керек.Құс – қазақтың жаны. Сондықтан да Көк Тәңіріне баланған ғарыш ...

    Read More »

    Алтай қыраны Арабиядан оралды

    Астана деген қаланың бір миссиясы сол болар — жер бетінде шашыраған қазақтың ат төбеліндей түрлі тобын қосты да, мидай араластырды. Әсіресе, шетелден келген қандастар да сол «компаненттің» бірі болып жүр. Кәзір кәдімгідей ел болып қалдық. Басында бір-бірімізді жатырқап, анау-мынауымызды түрткілеп күліп отыратынбыз. Енді жас күнімізден бірге өскен дос-жарандай қимас жандарға айналдық. Оларсыз бүгінгі қазақтың бүтіндігін де елестету қиын, өйткені, бүгінімізге ...

    Read More »

    Көк туымызда қыранның бейнесі бекер тұрған жоқ

    Бағдад МҮПТЕКЕҚЫЗЫ, «Қыран» федерациясы қоғамдық қорының атқарушы директоры: – Ұмытыла бастаған ұлттық салт-дәстүрлеріміз бен ғұрыптары­мызды ортамызға қайта оралтқан — толайым Тәуелсіздік. Тәуелсіздік жемістері алуан түрлі. Бұл күндері сан қатпарлы тіршіліктің барлық саласынан мәу­е­сі менмұн­далап тұр. Оның бір ғана мысалын сіздің қордың жұ­мысынан да кел­тіруге болатын се­кілді. Шағын ғана құсбегілер мек­тебі ұлғайып, феде­рация, одан қау­ым­дастық құрамына еніп, қанатын кеңге сермеп отырған ...

    Read More »

    Бүркіт – киелі құс

    Өмірі мен тарихы әріден келе жатқан, сүрлеу-соқпағы ықылым заманнан арнасын  тартқан  қазақ халқын көзге қалай елестетуге болады. Оған берер жауап дайын. Біз әрдайым қарапайым,  еңбекқор, қажырлы, та­банды халқымызды қыран құсы, ұшқыр та­зысы мен жүйрік аты және  үкілі домбырасы ар­­қылы  танып білеміз. Ата-бабамыз осы дүние­лер­ді қастерлеп ұстаған, серігі еткен. Қара­пайым қазақ тірліктегі  нәсібін де  осылардан  тауып, азық еткені мәлім. Халқымыз­дың ежелгі ...

    Read More »

    Желден жүйрік жануар

    Сағымға оранып, әлдеқашан сары бел асып кеткен күндеріне көз жіберсе болды, алшаңдатып арғымақ мінген алып қазақтың жанарына жас келеді… Адамнан зият жылқы жануары туралы сан ғасырларды соңына тастап, сараланып жеткен бейнелі теңеулер аз емес. Әттең, қанатты тұлпарлар туралы жазылған Беленицкий, Толстов, Снесарев, Липец сияқты орыс ғалымдарының еңбектеріне пара-пар келетін қабырғалы дүниенің біздің буын тарапынан жазылмай келе жатқаны өкінішті! Жер жүзіндегі ...

    Read More »

    Абай мақтаған құс қандай?

    Абайдың көпке мәлім «Қансонарда бүркітші шығады аңға…» деп басталатын өлеңінің көркемдік-эстетикалық қасиеті оқырманның да, абайтанушылардың да лайықты бағасына ие болған. Табиғат пен адамның ажырамас бүтін-бірлігі мұндай кемел суреттелген жалғыз өлеңімен ғана талай ақын тарихта қалар еді. Тіпті, табиғат лирикасы дегеннен гөрі көргіш, сезгіш, ой қорытқыш ұшқыр қиял иесі әр адамның көңіл күйін тереңнен тартып, жалаңаштай, жарқырата көрсетудің ғажайып үлгісі осындай. ...

    Read More »

    «Тулаған қаны бар, тұлпар да табылар…»

    «Жігітке жетпіс өнер де аз». Кезінде «Көршінің қызымен» көңілімізді елең еткізіп, «Сыған серенадасы» секілді сырлы әндермен тыңдарманды  баурап алған, қазақ эстрадасында өзіндік жолмен із салып келе жатқан әнші Тоқтар Серіковтің көпшілікке беймәлім әдемі әдетімен (хоббиімен) бүгін  сіздерді таныстырмақпыз. Жеті қазынаның біріне бағаланатын жүйрік аттың қазақ халқының өмірінде алатын орны ерекше.  «Жылқының сүті шекер, еті бал, иісі жұпар, терісі киім, мінсең ...

    Read More »