• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Тарихы көне, тамыры терең (page 4)

    Тарихы көне, тамыры терең

    Ученые открыли геном, который меняет взгляд на историю Казахстана

    Казахи были не первыми, кто приручил лошадь — таков новый тезис генетиков из Дании. Но его можно оспорить. Древний геном вернул в исходную точку X Авторитетнейший научный журнал Science опубликовал результаты анализа генома древних лошадей из Казахстана. Выводы ошеломляют — современные лошади не являются потомками ботайских животных. По утверждениям ученых из Дании, первыми приручили лошадь далеко не предки казахов, а лошадь Пржевальского — и вовсе ...

    Read More »

    Өткен ғасырда қазақтар қандай болған – Ресей архивінен табылған суреттер

    Атырауда «Рухани жаңғыру» мемлекеттік бағдарламасы аясында жарық көрген «ХХ ғасырдың 20-жылдарындағы Каспий маңы қазақтарының мәдениеті мен тұрмысы фотоқұжаттарда» альбомы кітапханаға тапсырылды, деп хабарлайды «ҚазАқпарат» ХАА тілшісі.   «Альбомда Ресей ғылым академиясы архивінің Санкт-Петербургтегі бөлімшесінде табылған 200-ден астам бірегей архивтік суреттер жинақталған. Бұл суреттерді профессор С. Руденконың жетекшілігімен 1926 жылы Одақтық және автономиялық республикаларды зерттеу жөніндегі арнайы комитеттің антропологиялық бөлімшесі Адаев уезінде жүргізген ...

    Read More »

    Жолжазба: Көне тарих көмбесі – Кастамону

    Дүйім түркі дүниесінің биылғы мәдени астанасы бо­лып­ жарияланған Кастамону топырағында небір ке­нен­ ойлы кемеңгерлер өмір сүрген көрінеді. Солардың бірі – ай-жұлдызды байрақты Анадолы жұртына аты мәш­һүр тұлға шейх Шабан-и Вели. Көне шаһар бізді осы­­нау ай­тулы тұлғаның «Гелишиниз гүле-гүле, Гитишиниз  гүле-гүле…» деген әуезді шумақтарымен қарсы алды. Қазақшалап төтесінен қайырсақ, кере­мет­терге толы кентімізге күліп келіп, күліп кетіңіз дегені ғой. Жарықтықтың жарым ырыстай ...

    Read More »

    «Қара археологтардан» қалай қорғанамыз?

     «Қазаннан қақпақ кетсе, иттен ұят кетеді» дегендей, бүгінде қазақ жерінің әр түкпірінде орын алып отырған мына жағдай ойлантпай қоймайды. Ең бастысы, мұның ел мәдениетіне, тарихына келтіретін зардабы орасан, сондықтан алдын алатын кез келді. …Былтыр күз айында әрбір бұта мен жусаннан тарихтың көне белгісін іздеген ел мен жерге жанашыр азаматтармен бірге Маңғыстаудың бірнеше тарихи-мәдени орындарын аралап, алыс түкпірдегі аталар рухтарына зиярат ...

    Read More »

    Қазақстан жеріндегі Ұлы Жібек жолы

    Жібек жолының пайда болуы. Жібек жолымен ең алғашқы сауда байланысы б. з. б. III-II ғасырларда жасалған. Бұл сауда жолының Жібек жолы атануында үлкен мән бар. Себебі алғашқы негізгі тауары жібек (Қытай) болған. Сонымен қатар VII ғасырда будда ламасы Сюань-Цзянь Ыстықкөл маңындағы Түрік қағанатының Суяб қаласына келеді. Түрік қағанының оған жібекті сыйға бергені айтылады. Ұлы Жібек жолы Қытайдан басталып, Римге барып ...

    Read More »

    Алыс та жақын Астрахань

    Астрахань мен Астананың арасы шамамен 2600 шақырымдай. Біз әуелі Мәскеуге ұштық. Одан әрі ресейлік «Победа» лоукостерімен Астрахань астық Жасым бар қос мүшелде – жылым сиыр, Тағдырдың айдауымен кеттім қиыр. Халық әні Қытай қазақтарының арасында аты танымал Мамыр есімді әнші осылай деп ән шырқайды. Тек қазақ тілінде ән айтатын Мамыр бұл әнді Лондондағы студиялардың бірінде жаңа форматта, үш дауыста жаздырған. Тыңдаған ...

    Read More »

    Төле би неліктен Ташкентте жатыр?

    Ташкент кезінде қазақтың жері болған дегенді жиі естиміз. Содан кейін бе, Ташкентке келе сала қазақ тарихымен байланысты дүниелерді іздедік. Қазақтың үш айтулы биінің екеуінің сүйегі өзбек жерінде жатыр. Әйтеке би Өзбекстанның Науаи облысында жерленген болса, Төле биге топырақ дәл осы Ташкенттен бұйырыпты. Төле бидің «Қарлығаш әулие» атануы «Төле бидің қабірі қайда?» десең, өзбектер түсінбейді, тіпті сұрағаныңды анықтап көрсетіп те бере ...

    Read More »

    Еуразия кеңістігінде төрт мың жылдық тарихы бар жалғыз ұлт–Қазақ

    Қазақтың тұңғыш антропологы, тарих ғылымдарының докторы, профессор, академик, Ш.Уәлиханов атындағы сыйлықтың лауреаты Оразақ Смағұлов – атандай бір инс­титут арқалайтын жүкті жалғыз өзі көтеріп, еліміздегі антропология ғылымына із салып, мектеп қалыптас­тырған көрнекті тұлға. Бүгінде айтулы ғалым тоқсанға жақындаса да, тоқтап қалмай, бас қаладағы Ұлттық музейдің физикалық антропология лабораториясының меңгерушісі қызметін атқарады. Талай игі жақсылардың көзін көріп, бірге жүрген академиктің кейінгі жас ...

    Read More »

    Қазақ заңдарының Шыңғыс ханның «Ұлы жасақ» заңымен тарихи сабақтастығы-ADYRNA-ұлттық этнографиялық порталы

    Шыңғыс хан жүргізген мемлекет реформасының басты шараларының бірі мемлекеттің бас әділетшісін (Әділет министрін) тағайындау болды. Шыңғыс хан Моңғол мемлекетінің алғашқы бас әділетшісі (Дээд заргач) етіп өзінің «алтыншы інісі»[1] Шихихутугты тағайындағанда оған: «Мемлекеттің меншігін жөнге салып, дау-дамайларды реттеп, ол туралы көк дәптерге жазып отыруың шарт, Шихихутугтың менімен келісіп шешіп, аққағазға көк сиямен түсірген хаттамаларын (жарлық заңдарын, – З.Қ.) ұрпақтан ұрпаққа дейін ешкім ...

    Read More »