• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Басты бет » Айдарлар » Түріктану (страница 4)

    Түріктану

    Ерте түркі мемлекеттілігі және дәстүрлі дүниетаным

        Сақ, ғұн және Қазақ хандығының аралығында едәуір уақыт өтіп, түрлі саяси-мәдени, экономикалық ерекшеліктерге толы тарихи кезеңдер өткенмен осы мемлекеттер арасында, олардың даму деңгейінің әртүрлігіне қарамастан тарихи сабақтастық, идеялық ұқсастық, дәстүр жалғастығы орын алды.     Адамзат тарихының өте ерте кезеңдерінің өзінде ежелгі адамдар дүркін-дүркін саяси-экономикалық, табиғи климаттық жағдайларға байланысты күрделі этникалық араласуларға алып келетін сапырылыстарды бастан өткерді. Бұл ...

    Толығырақ »

    Белдеменің сегіз сыны

    Көшпелі өркениеті жасаған түркі-моңғол халықтары төрт түлік малды ат-көлігі, ас-тамағы ғана емес, рухани өміріне жан азығы етіп пайдалана білді. Әсіресе, балалар мен  жасөспірімдерге қаршадайынан малды бағуға кәсіптік бағдар беру, ол үшін малдың сүйек бітімін, дене-құрылысын, мінез-құлқын үйрету салтын ежелден қалыптастырды. Кейбір еуропа шығыстанушылары қазақтардың мал сою дәстүрін бақылап, олардың хайуанның әр бір дене-мүшесін, жілік-сүйегін жік-жігімен ажыратып, буын-буынымен босатып, оңай бұзып, ...

    Толығырақ »

    Ұлыс күні атауына ресми мәртебе беру қажет

    Аманқос МЕКТЕП-ТЕГІ, филология ғылымының кандидаты, доцент, төрүктанушы: – «Наурыз» сөзін «Ұлыстың ұлы күні», «Ұлыс күні» деп өзгерту жөнінде бастама көтеріп жүрсіз. Әлемнің 50-ден астам елі осы мейрамды тойлайды. «Наурыз» солардың көпшілігіне ортақ сөз. Сіздің бастамаңыз – жаһандық атаудан бас тарту емес пе? – Сөз – магия. Егер өзімізде барды менсінбей өзге жұрттың сөзін қолдансақ, сол елдің мәдениетін қабылдаған боламыз. Жылдың ...

    Толығырақ »

    Ал, Аттила кім болған?

      Қазаққа әлдеқашан сүйегі қурап қалған Шыңғыс ханнан не пайда? Аттиладан не пайда? Бейбарыстан не пайда? Кейде осындай да әңгімелер айтылып қалады. Бірақ соған да қарамастан ана жақта жазушы Мұхтар Мағауин «Шыңғыс хан» атты тарихи-деректі көркем роман жазса, мына жақта үлкен ғалымдарымыз Еренғайып Омаров пен Самат Өтениязов жарысып «Аттила» атты кітап жазып жатыр. Үкіметіміз де қалыс қалмай, Каирдегі Бейбарыс кесенесіне ...

    Толығырақ »

    Гомер «Илиадасы», түркілер және мәңгілік қала

    Батылдардың бағы артсын. Еділ патша Түркі қасқыр мифі мен тотемінің шығу төркінін зерттеу барысында маған осы миф пен Римдегі Капитолий қаншық қасқырының арасында қандай да бір байланыс болуы мүмкін бе деген сауалға жауап іздеуге тура келген. Осылайша аз-маздап бұл бағытта деректер жинала бастаған. Деректерді өзара кіріктіру, яғин жалқыдан тұтасты тану барысында ақындар мәңгілік қала деп дәріптейтін бағзы да жаңа салтанатты Римнің ...

    Толығырақ »

    «Мен Көктің ұлымын, сен құрты жердің…»

    Біздің еңсеміз түсіп езіліп отырған жайымыз бар. Білетіндердің айтуынша Рух жұпыны. Бұл қалай сонда? Кеше ғана алшаңдап басып, асқақтап жүрген тәкәппар халық едік қaой. Бұл күнде кеудеміз қабысып сүмірейе қалыппыз. Неліктен? Әлде жан-жақтан ағылған әр сарындағы дін дәтімізді құртты ма? Мүмкін батыс пен шығыстың мәдениеті толқынының ортасында сең соқты? «Екі түйе сүйкенсе, ортасында шыбын өледінің» кері де.  Бірақ, міне қараңызшы, ...

    Толығырақ »

    Ақадырдан қос қабатты қорым табылды

      Батыс Қазақстан облысы, Жәнібек ауданының аумағындағы Ақадыр-2 ескерткішіне тиесілі 44 қорымның бірінде алғашқы қазба жұмыстарын аяқтаған облыстық тарих және археология орталығының мамандары он тоғызыншы қорымнан ересек ер мен әйел адамның және екі жас баланың сүйектерін тапты.   ТАЙПАЛАР ТОНАҒАН ҚОРЫМ Ғалымдар қорымның темір дәуіріне, б.э.д. VІ-ІV ғасырларға жататынын айтып отыр. Бұны қорымнан табылған б.э.д. V ғасырға тиесілі жебенің қоладан ...

    Толығырақ »

    Тағыр-тайық. Ежелгі түркілер құрбандық шалған ба?

    Д.Банзаров пен К.Яковлевтің пікірлерін негізге алған Л.Гумилев тағыр-тайық әдет ғұрпы бойынша түркілердің көк Тәңірге сыйынуы аруақтарға сыйынуынан жоғары тұрады деп есептейді. Тағыр-тайық дәстүрінде бүкіл қауым ерлері жиылып, тәңірі құрметіне құрбандық шалады. Сойылған мал еті түгел таратылып, құрбандықтың аяғы үлкен тойға ұласады. Л.Гумилев тағыр-тайық дәстүрінде адам рухынан жоғары құдірет күшіне табынушылыққа баса назар аударып, ол құдірет күшін «жарық» деп көрсетеді. Ақылға-ойға ...

    Толығырақ »

    «Тамғалы тастағы» бейнелер жатжұрттықтардың суреті ме?

    Ресей уфологтары адамзат дамуында ерекше орын алатын еліміздегі Тамғалы археологиялық кешеніне байланысты қызықты пікір айтып отыр. Олардың айтуынша, жартасқа шекілген «күн басты» бейнелер өзге планетадан келген жатжұрттықтардың суреті. Шындығында жартасқа бәдізделген «күн басты» пішіндер жекелеген және көп пішінді композиция түрінде берілген. Уфологтар осы аймақты мекен еткен көне түркі жұрты жатжұрттықтармен байланысқа түскен деген пікірде. Соның әсері түркі суретшілерінің осындай кейіпте ...

    Толығырақ »