• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Басты бет » Айдарлар » Түріктану (страница 2)

    Түріктану

    Қазақтың Шоры мен Сібірдің Шоры — екі арада байланыс бар ма ?

    Нариман Сыздыхан деген азамат «Бөтен дін мен жынды сусын (водка) тұтас бір түркітектес ұлттың түбіне жеткен сияқты. Қарсыласпасаң құрдымға кететінің анық. Менің руым Арғын-Қаракесек ішіндегі Шор тармағына жатады. Осы Шор мен Сібірдегі Шордың қаншалықты байланысы бар деген сұрақ қызығушылық тудырады. Жамбыл Артықбаев ағамыз осы жөнінде не айтар екен» депті.  Жөн сұрақ, бірақ қиын сұрақ! Студент кезімде Омбыда конференцияда Сібір-Алтайдың байырғы ...

    Толығырақ »

    «Тарих-и Рашиди» шығармасындағы ортаазиялық этностар

    XIII-XVI ғасырларға жататын тарихи жазба дереккөздерде Қазақстан мен Орталық Азияға қатысты маңызды да құнды мəліметтер көп. Парсы жазба деректерінің танымдық, мағлұматтық мəні жоғары болғандықтан парсы тілді жазба ескерткіштері отан тарихы үшін бағалы дерек көздері болып табылады. Сондай дереккөздердің бірі де бірегейі Мырза Хайдар Дулатидың «Тарих-иРашиди» (رشيدی تاريخ) шығармасы. Шығарма екі тараудан тұрады. Екіншісі біріншісінен бұрын жазылған, яғни 1541-1542 жылдары, ал ...

    Толығырақ »

    Өтүкен оюлары

    Түркітанушы ғалымдар құнды еңбектерінде «Отыкен» немесе «Өтүкен» дейтін жер-атауын көп қолданады. Өйткені бұл жер – көне түркілердің ел болып, етегі жиналған, жұрт болып, жағасы құралған мекені.  Осы далада туып, 740-шы жылдары жамбасы жерге тиген Шығыс Түркінің тоғызыншы қағаны Йоллығтегін бәдізінде: «…Өтүкен жерінде отырып, керуен жіберсең, еш мұңың жоқ. Сонда, түркі халқы, тоқ болатын едің…» десе, Шығыс Түркі хандығының іргесін қалаушылардың ...

    Толығырақ »

    Святыни кочевников

    В 629 году странствующий буддийский монах Сюань-цзян писал: «Местность Цянь-цюань занимает площадь около 200 ли: с южной стороны снежные горы, а с трёх других ровная степь. Земля здесь влажная, леса густые, а разнообразные травы в весенние месяцы подобны узорному шёлку. Здесь тысячи ключей и озёр, поэтому местность носит такое название». Он отмечал, что дорогу туда знает не каждый, его самого ...

    Толығырақ »

    Шыңғыс хан жосығынан тайған хандар

    Ұлы тұлғалар салған сара жол қашанда өз маңыздылығын жоймақ емес. Шыңғыс хан қара күшпен ғана емес, ақыл-парасатымен, ел мүмкіндігін сарқа пайдаланатын саралығымен әлемді бағындырды. Ал оның ұрпақтары ата жолын ұстана алмады. Сафарғалиевтің «Алтын Орданың ыдырауы» атты еңбек арқылы оған біз нақты мысалдар келтіре аламыз. Түркиядағы Ататүрік жасап кеткен зайырлы даму қоғамы кейінгі басшылар кезінде басқа арнаға бұрылғанын, оның зардабын қарапайым ...

    Толығырақ »

    Бөрілі менің байрағым…

    Зымыраған заманға бағынбайтын заңғар тұлғалар болады. Тектоникалық өзгерістер кезінде ұлттық иммунитетті жаңғыртатын мұндай пассионар тұлғалар үзілген үмітті қайта жалғап, өшкен шоқты қоламта арасынан үрлеп маздата алады. Бұл орайда, сөз ұстаған саңлақтар ұлы құдіреттің дара да бұла құбылысы іспетті. Тақырыбымызға арқау етіп отырған Сүйінбай Аронұлы да ұлттың ұраншысы болған осындай бірегей тұлға деп есептейміз. Сүйінбай – әлеуметтік ақын! Ол қолдан біржолата ...

    Толығырақ »

    Жужанна Жидаи, мажар ғалымы: Қазақ тілі – мен үйренген алғашқы түркі тілі

    – Қазақстанға келем деп қашан шештің? Бұл шешім неге байланысты туды? – Мажарстан Ғылым академиясының Көне тарих бойынша зерттеулер тобында ғылыми жұмыспен айналысамын және мажардың көне тарихына қатысты шығыстық дереккөздерді зерттеймін. Менің ойымша, бұл тақырыпта жұмыс істеу үшін қазақ, орыс тілдерінде оқи білудің пайдасы мол. Мажардың ертедегі тарихына қатысты деректердің түркі халықтарының тарихы үшін де маңызы зор екені белгілі. Докторлық ...

    Толығырақ »

    «Күлтегін» монеталары айналымға шықты

    ҚР Ұлттық банкі 4 қарашада «Дала қазынасы» монеталар сериясынан номиналы 500 теңгелік, «proof» сапалы «Күлтегін» күміс ескерткіш монеталарын айналысқа шығарды деп хабарлайды «АДЫРНА» порталы ҚазАқпаратқа сілтеме жасап. Күлтегін (685ж. — 731ж.) — көптеген көшпелі халықтардың басын біріктірген түркі халқының даңқты әскери қолбасшысы. Оның құрметіне үлкен обалар кешені салынған, оның маңызды бөлігін бірқатар балбал тастар құрайды. Күлтегіннің эпитафиясын — VIII ғасырдағы түркі ...

    Толығырақ »

    Ордос жазығында қазақ рулары қайдан жүр?

    Материалда белгілі түрколог-ғалым Қаржаубай Сартқожаұлы Қытайдың Ордос жазығындағы түркі тайпаларының қоныс аударуы, олардың қытайланып кеткені туралы шынайы баяндайды. Шығыс Азияда  Амур өзені бар. Сол Амурдың бер жағында Сяньби деген тау болған. Бұл таулы өлкені ерте кездерден түріктер мекен еткен. Бірақ жері суық, қатал ауа райы болған. Сібірге жақын аумақ. Сол сяньби тауын мекен еткен түріктер ауа райының қаталдығына орай, қазіргі ...

    Толығырақ »