• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Басты бет » Айдарлар » Салт-дәстүр (страница 8)

    Салт-дәстүр

    «Салт-дәстүр заңнан биік»

    «Қыр елінің Крыловы». Бұл оған ақын Сырбай ағасының қойған аты.Қойса қойғандай-ақ. Ол тарихы тұнған Торғай жерінде туып, тәлім алыпқоймай Атыраудан Алтайға дейінгі атырапты айналып өтіп, ұлтының ұлымұрасы салты мен дәстүрін жиып һәм жазып шыққан жан. Ақын інісіСерік Тұрғынбекұлы айшпақшы, «туған ел тарихының білгіші де, ғалымы, шешені, ұстазы да бір кісі». Ол — Сейіт Кенжеахмеұлы. Халқының құрметіне бөленген Сейіт аға Ұлыстың ...

    Толығырақ »

    Дәстүрдің озығы бар…

    Қазақта «бір дәуірдің куәсі» деген сөз бар. Осыдан-ақ қазақтардың ұзақ жасайтындығын білеміз. Осы орайда, біз де ұзақ жасаудың сырына үңіліп көрген едік, қызықты жайтқа құмартып. Сөйтсек, түп-төркіні салт-дәстүрлерімізді ырым-жоралғыларға келіп тіреледі екен ғой.  Адамның 100 жылдық ғұмыры жөнінде ел арасында мынандай бір аңыз әңгіме бар. Алла Тағала он сегіз мың ғаламды жаратып, әрбір тіршілік иесінің жасын белгілегенде адамға жиырма бес-ақ ...

    Толығырақ »

    Жеті атасын білу — тектілігіміздің кепілі

    Жалпы, халқымызда «Жеті атасын білмеген –жетесіз», «Жеті атасын білген жетімдік көрмейді», «Жеті атасын білген ұл жеті жұрттың қамын жер» деген секілді сөздер бар. Ал оның мән-мағынасына тереңдеп үңілдік пе? Ендеше ол туралы бір сәтке ойланғанымыз абзал. Себебі, жеті атаның биологиялық ғылыми негізі бойынша (әке мен шешенің қан тегі ортақ, тең бөлінген жағдайда) әке қаны балаға 50 пайыз, немереге — 25, шөбереге ...

    Толығырақ »

    Туыстық атаулар

    Абысын. Ағайынды адамдардың әйелдері. Бажа. Бір    адамның    немесе    ағайынды    кісілердің қыздарына үйленген адамдар. Бөле. Бірге туған апалы-сіңлілі кісілердің балаларының арасыңдағы туыстық қатынастың атауы. Балдыз. Әйел адамдардың жасы кіші туыстары. Ене. Ерлі-зайыптылардың аналары бір-біріне ене болады. Құда. Күйеу мен қалындықтың  (ерлі-зайыпты адамдардың) аталары, әкелері. Құда бала. Құдасының   баласы   (ұлы)   т.   б.   жасы кіші туысы. Құдағи. Күйеу   мен  қалыңдықтың   шешелері  немесе әжелері.  (Құдаңдал адамдардың әйелдері). Құда-жекжат. Ілік-шатыс құда адамдар. Құдандалы. ...

    Толығырақ »

    Зейнеп АХМЕТОВА: АТАМ САЛТ-ДӘСТҮРДІ ЖЕТІК БІЛЕТІН…

    Осыған дейін қазақтың салт-дәстүрі, яғни халқымыздың өзіне ғана тән әдет-ғұрпы туралы кеңінен түсіндіріп айтып келеміз. Ұлттық ерекшелікті айқындай түсетін белгінің бірі — ғасырлар бойына қалыптасқан әдет-ғұрыптары екені де белгілі. «Мен тек атамның келінімін. Тұла бойы қайшылықтарға тұнып тұрған қайталанбас адамның биік шаңырағының кең дастарқанын ұстаған, шамам келгенше иіліп қызмет істеп, өнегелі өсиетін де, өңменімнен тесіп өтер айқайын да естіген маңдайлы ...

    Толығырақ »

    Ырым-тыйымды біз қалай түсінеміз?

    Бағзыда адам әулетін бір-біріне қарама-қарсы екі лагерьдегі рухтар қоршап тұр деген наным-сенім болған. Олар әдетте  ізгі және кесірлі рухтар. Адам осы  рухтардың қатерінен қорғанып, сақтану немесе  мейіріне ие болып, қолдауына жетуді көздеп әрекеттер жасаған. Өз іс-қимылдарын сол ие-киелерге үйлестіру, үндестіру мақсатында әр түрлі  ырым-тыйымды ойлап тауып, тұрмыста қолдана бастаған. Тыйым (табу) болатын белгілі  бір қатерден адамды қорғандыру, сақтандыру, сол арқылы ...

    Толығырақ »

    Зейнеп АХМЕТОВА: Тыйым — тәлім-тәрбие көзі

    Халқымызда «баланы — жастан» деген сөз бар. Бала оңы мен солын танымай жатып-ақ көп нәрсені үйретуге тырысқанымызбен, кейде белгілі бір нәрселерден тыйып жатамыз. Көп жағдайда, мысалы, «жағыңды таянба», «табалдырықты баспа» деп айтуын айтқанмен, балаға оның мән-мағынасын түсіндірместен, «жаман болады» деп бір ауыз сөзбен шектей саламыз. Осынымыз дұрыс па? Жалпы, тыйым сөздер қайдан шыққан? Оның астарына зер сала қарадық па? Бұл ...

    Толығырақ »

    Сейіт Кенжеахметұлы. Қазақтың тыйым сөздері

    Қазақ халқының тәрбие құралдарының бірі — тыйым сөздер. Бұл сөздер есі кірген балаларды жаман әдет, жат пиғыл, орынсыз қылық, теріс мінездерден сақтандырып отырған. Тізені құшақтау — жалғыз қалудың, қолды төбеге қою — ел-жұрттан безінудің, үлкеннің жолын кесу — әдепсіздіктің, асты төгу — ысыраптың белгісі деп танылған және ондай ерсі істерге қатаң тыйым салынған. Мұндай тыйым сөздер ел ішінде өте көп. ...

    Толығырақ »

    Зейнеп АХМЕТОВА: Қазақтың тыйымында да ұлттық қасиет сақталған

    Өзге халықтарды қайдам, біздің халықта тыйым сөздер өте көп. Өзіміздің ұлтымызға қатысты ырым-тыйымдарымыз қаншама! Оның барлығын газет бетіне тізбелеп шығу мүмкін емес. Сондықтан өте жиі айтылатын, бала кезімізден естіп келе жатқан әрі балаларымызға да үнемі айтып отыратын тыйым сөздер жайлы Зейнеп апайымыз не дейді екен? Сонымен… ДҮНИЕДЕГІ ЕҢ ҰЛЫ КІТАП — ЖАРАТЫЛЫСТЫҢ ӨЗІҚазақтың салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, ырым-тыйымы, киген киімі, тіпті күнделікті ...

    Толығырақ »