Басты бет » Айдарлар » Салт-дәстүр (страница 6)

Салт-дәстүр

Қайрат Лама Шариф: Хиджаб кию ұлттық болмысымыздың жоғалуына әкеп соқтыруы мүмкін

«Қазақстандықтардың хиджаб киюі ұлттық болмысымыздың жойылуына әкеп соқтыруы мүмкін»,- деп есептейді ҚР Дін істері агенттігінің төрағасы Қайрат Лама Шариф. Оның пікірінше, хиджаб кию адамның мұсылман немесе мұсылман емес екенін айқындайтын басты белгі болып табылмайды. «1981 жылы қабылданған Тунис заңында хиджаб ислам құндылығының негізі емес екені, арабтардың, бедуиндердің мәдениетіне көбірек негізделгені айтылады», – деп атап өтті Қ. Лама Шариф. «Біздің елдің ...

Толығырақ »

Ағашқа ою салу өнерi

Ағашқа ою салу өнерi, әсiресе, солтүстiк аудандардан бастап, бүкiл Қазақстан аумағына кеңiнен таралған. Стилистикалық тұрғыда ол қазақтың халықтық қолөнерiнiң басқа да барлық түрлерiмен, ең бастысы, киiзден және былғарыдан оюлап көркем бұйымдар жасаумен тығыз байланысты. Киiзден оюлап жасалған дүниелер, өрмелер мен тоқымалар кестелеу және халық өнерiнiң басқа да түрлерi тәрiздi ою-өрнек салынған ағаш бұйымдары киiз үй жиһазының сәнiн келтiрiп, үйге қажеттi ...

Толығырақ »

Қазақтың салт-дәстүрін бұзу – ең ауыр қылмыс

Cейіт КЕНЖЕАХМЕТҰЛЫ, Ы.Алтынсарин атындағы Арқалық Мемлекеттік педагогикалық институты ректорының көмекшісі, этнограф, жазушы: – Сейіт аға, сонау бір жұртшылықтың барлығы «партия», «үкімет» деп уралап жүргенде, жалғыз сіздің ол тобырға қосылмай, қазақтың салт-дәстүр, әдет-ғұрыптарын түгендеуге кіріскеніңізді қалай түсінуге болады? Осы бір жолға түсуіңізге не себеп? – Ең бірінші айтарым, біз – ана тілінің, халықтық мәдениеттің уызына қанған адамдармыз. Осы айтып отырған салт-дәстүр, жөн-жоралғы, ...

Толығырақ »

Тұмар

Тұмар (ғұрып). Адамға, малға тұмар тағу ертеден келе жатқан дәстүрлі әдет. Ол көбінесе адамға (әсіресе жас балаға), малға көздің сұғынан, тілдің уынан сақтасын деп тағылады. Оны оқыған молдалар, ишандар, емшілер дұғалап береді. Тұмарды мойынға, бас киімге, киім жағасына тағады.               Тұмар көз тимесін деп жүйрік атқа, жаңа туған ботаға, құлынға, сүтті бие мен сиырға да тағылады. Мұндай әдеп – ғұрып ...

Толығырақ »

«Салт-дәстүр заңнан биік»

«Қыр елінің Крыловы». Бұл оған ақын Сырбай ағасының қойған аты.Қойса қойғандай-ақ. Ол тарихы тұнған Торғай жерінде туып, тәлім алыпқоймай Атыраудан Алтайға дейінгі атырапты айналып өтіп, ұлтының ұлымұрасы салты мен дәстүрін жиып һәм жазып шыққан жан. Ақын інісіСерік Тұрғынбекұлы айшпақшы, «туған ел тарихының білгіші де, ғалымы, шешені, ұстазы да бір кісі». Ол — Сейіт Кенжеахмеұлы. Халқының құрметіне бөленген Сейіт аға Ұлыстың ...

Толығырақ »

Дәстүрдің озығы бар…

Қазақта «бір дәуірдің куәсі» деген сөз бар. Осыдан-ақ қазақтардың ұзақ жасайтындығын білеміз. Осы орайда, біз де ұзақ жасаудың сырына үңіліп көрген едік, қызықты жайтқа құмартып. Сөйтсек, түп-төркіні салт-дәстүрлерімізді ырым-жоралғыларға келіп тіреледі екен ғой.  Адамның 100 жылдық ғұмыры жөнінде ел арасында мынандай бір аңыз әңгіме бар. Алла Тағала он сегіз мың ғаламды жаратып, әрбір тіршілік иесінің жасын белгілегенде адамға жиырма бес-ақ ...

Толығырақ »

Жеті атасын білу — тектілігіміздің кепілі

Жалпы, халқымызда «Жеті атасын білмеген –жетесіз», «Жеті атасын білген жетімдік көрмейді», «Жеті атасын білген ұл жеті жұрттың қамын жер» деген секілді сөздер бар. Ал оның мән-мағынасына тереңдеп үңілдік пе? Ендеше ол туралы бір сәтке ойланғанымыз абзал. Себебі, жеті атаның биологиялық ғылыми негізі бойынша (әке мен шешенің қан тегі ортақ, тең бөлінген жағдайда) әке қаны балаға 50 пайыз, немереге — 25, шөбереге ...

Толығырақ »

Туыстық атаулар

Абысын. Ағайынды адамдардың әйелдері. Бажа. Бір    адамның    немесе    ағайынды    кісілердің қыздарына үйленген адамдар. Бөле. Бірге туған апалы-сіңлілі кісілердің балаларының арасыңдағы туыстық қатынастың атауы. Балдыз. Әйел адамдардың жасы кіші туыстары. Ене. Ерлі-зайыптылардың аналары бір-біріне ене болады. Құда. Күйеу мен қалындықтың  (ерлі-зайыпты адамдардың) аталары, әкелері. Құда бала. Құдасының   баласы   (ұлы)   т.   б.   жасы кіші туысы. Құдағи. Күйеу   мен  қалыңдықтың   шешелері  немесе әжелері.  (Құдаңдал адамдардың әйелдері). Құда-жекжат. Ілік-шатыс құда адамдар. Құдандалы. ...

Толығырақ »

Зейнеп АХМЕТОВА: АТАМ САЛТ-ДӘСТҮРДІ ЖЕТІК БІЛЕТІН…

Осыған дейін қазақтың салт-дәстүрі, яғни халқымыздың өзіне ғана тән әдет-ғұрпы туралы кеңінен түсіндіріп айтып келеміз. Ұлттық ерекшелікті айқындай түсетін белгінің бірі — ғасырлар бойына қалыптасқан әдет-ғұрыптары екені де белгілі. «Мен тек атамның келінімін. Тұла бойы қайшылықтарға тұнып тұрған қайталанбас адамның биік шаңырағының кең дастарқанын ұстаған, шамам келгенше иіліп қызмет істеп, өнегелі өсиетін де, өңменімнен тесіп өтер айқайын да естіген маңдайлы ...

Толығырақ »