• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Салт-дәстүр (page 3)

    Салт-дәстүр

    Сүйінші сұрау — қазақтың ең жақсы көретін салты

    Қазақта қандай бір жаңалық болса да, сүйінші сұрау әдеті бар. Қазақ жақсы жаңалықпен бөлісуге әрқашанда дайын тұрады. Әдетте қуанышты жаңалықты жеткізуші айтарын «сүйінші» сөзімен бастайды. Жақсы хабар жеткізушіге әрқашан сыйлық берілетін болған. Сүйінші сұрау адамның туған кезінен бастап өмір бойғы серігі іспеттес. Қазақ үшін жақсы жаңалықтың бәрі үлкен-кіші демей сүйінші сұрауға лайық. «Сүйінші – сәби дүниеге келді!», «Сүйінші – бала ...

    Read More »

    «Тоқым қағар» салты туралы білесіз бе

    Бұл салт қазақта ат мінген уақыттан бар болса керек. «Тоқым қағар» үй иесі алыс жолға шығар алдында жасалынатын салт. Туыстар мен достар, ауыл адамдары үй иесінің алыс сапарға шыққалы жатқанын естіп келеді. Олар жолға шығатын адамға «Ақ жол», «Жол оң болсын» және басқа да жақсы тілектерін айтып тілеулестігін білдіреді. Үй иесі әдетте келушілер үшін дастархан жаяды. Жалпы, қазақтарды қонақсыз көзге ...

    Read More »

    Күй тартыс қандай сайыс?

    Қазақ халқының мәдени мұрасы ұшан–теңіз. Бұрынғы кезде әр ауылдың өзінің әншісі, күйшісі, ақыны және ертегішісі, және басқа да өнер иелері болған. Саз өнерінің түрлілігі батырлық жырларды жырлауға, ән шырқап би билеуге тағы түрлі көптеген мүмкіншіліктер ашады. Қазақ қашанда үйіне қонақ түссе, үлкен абырой деп біледі. Қонақ жақын алыс-туыстары, құда-жегжаттары, достары ғана емес, кез келген бейтаныс адамдар болуы да мүмкін. Қазақ ...

    Read More »

    Ене мен келін арасы неге араз? Қазақ жігіттеріне неге жауапкершілік жетіспейді?

    Осыдан бірнеше жыл бұрын Ақтөбеден Алматыға қатынайтын пойыз ішінде егде тартқан әйел кісілермен әңгімелесіп үзеңгі жолдас болдық. Барлығы да келісіп алғандай келіндерін жарыса жамандап, ал қыздарын жамырай мақтады. Өз келіндері де біреудің қызы екенін, ал керісінше өз қыздары өзге отбасының келіні екенін ой таразысына салған бірі болсашы. Сонда деймін, егер әркім өз қыздарына дұрыс тәрбие берсе, жаман келін қайдан шығады? ...

    Read More »

    Перерезание пуповины — ответственная и почетная традиция казахов

    В прошлые века роды принимали несколько женщин в домашних условиях. После того как роженица благополучно разродится, ребенку резали пуповину. Зачастую это делала женщина, которую выбирали близкие родственники — дед и бабушка новорожденного. Перерезавшую пуповину называли кіндік шеше (дословно – пуповинная мать). Такой обряд считался очень почетным действием. Как правило, для процедуры выбирали многодетных, искусных и трудолюбивых женщин с добрым и ...

    Read More »

    Сыңсу – о чем пели казахские девушки в своей прощальной песне

    Сыңсу – одна из почти забытых казахских народных традиций. В прошлом все девушки, выходя замуж, пели песню. Она называлась «сыңсу» — тихое пение (дословный перевод — всхлипывание) и занимала достойное место среди обрядовых песен. Ни одна казашка не имела права нарушить эту традицию. Кроме тех, кого украли (алып қашу), кто убежал с любимым вопреки воле родителей или той стороны, которая ...

    Read More »

    Барымта, или как казахи справедливость восстанавливали

    Барымта — старейший казахский закон. Так называется захват чужого скота, вещей, вообще чужой собственности за неуплаченный долг – калым или кун (қалың – выкуп за невесту, құн – выкуп за убийство). После примирения барымтованная возвращалась хозяевам. Среди казахов ходила пословица: «Жарлымен құда болғанша, баймен барымталас бол» («Чем с нищим быть в сватовстве, лучше быть с богатым в барымтовстве»). Понятие закона ...

    Read More »

    “Ұмытылып бара жатқан ұлттық ыдыстар”. Салтанат Өмірәлі қазақи бұйымдарды қалай жаңғыртып келеді?

    «Ата-бабамыз ертеде қандай ыдыстарды қолданды?» деген сұрақтың жауабын Салтанат Өмірәлінің ұлттық бұйымдарды топтастырған сауда орнынан табарсыз. Жеті жыл бұрын құрылған «Ел-Мұра» серіктестігі қазақтың ұлттық бұйымдарын ел ішінде ғана емес, алыс-жақын шетелдерге де танытып келеді. Ертеде қазіргідей ыдыстар болмады. Зер салған жан болса, “қазақтар бұрын қандай ыдыс-аяқтарды қолданды?” деген сұрақ төңірегінде ойланған болар. Жауап белгілі: қазақ халқы ыдыстарының көбін теріден, ағаштан, ...

    Read More »

    Көнеден келген «Хан дойбы» – мемлекет басшыларының ойыны

    Қай ғасырда болмасын қазақ Наурызда халық болып жиылып, мейрамды салтанатты түрде атап өткен. Халықты дәстүрінен, дінінен, тілінен айыру жолында түрлі қастық жасалса да ұлтымыздың ұлы құндылықтары жойылған жоқ. Ұлттық деген статусы бар қазақтың меншікті байлықтары бүгінгі қоғамда насихатталып, ұмытылуға айналғандары қайтадан жаңғырып жатыр. Ұмыт болған Шөген ойынын қалың қазақ арасында дәріптеу жайын тілге тиек еткен едік, бүгін кешегі қазақ тектілері ...

    Read More »