• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Басты бет » Айдарлар (страница 162)

    Айдарлар

    Қылыш

    Кезінде айқастарда кесу арқылы қолданылған қару – қылыш. Ертеректе семсердеп аталған оның екі жүзі, ал сапының бір жүзі болған. Қылыш (семсердің, сапының) бөліктері мынадай: кесетін темірі – «болаты», қолға ұстайтын бөлігі –«сабы». Ол ағаштан, мүйізден жасалып, ұшы алтындалып, асыл тастармен әшекейленеді. Сабына қолға іліп алу үшін тағатын жібі – «бүлдіргі». Бүлдіргінің ұшы кішкентай шашақпен бітеді. Қылыштың (семсердің, сапының) сапқа кіргізілетін бөлігі – «жетесі». Сабы мен қылыштың болаты түйіскен жерде қолды тіреп тұратын ...

    Толығырақ »

    «Ханнан да қадірлімін туған елге» атты дәстүрлі ән кешіне шақырамыз

    3 маусым күні Алматыдағы Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында «Алаш айнасы» республикалық газеті мен «Адырна» ұлттық-этнографиялық бірлестігі» қоғамдық қорының ұйымдастыруымен ұлтымыздың ұлы композиторы, тарлан ақын, жезтаңдай әнші Үкілі Ыбырай Сандыбайұлының өмірі мен шығармашылығына арналған «Ханнан да қадірлімін туған елге» атты концерт өтеді. Кешке Жоламан Құжиманов, Рамазан Стамғазиев, Ерлан Төлеутай, Сәуле Жанпейісова, Еркін Нұрханов, Еркін Шүкіманов, ...

    Толығырақ »

    Айбалта

    Көшпенділердің көнеден келе жатқан қаруының бірі. Қазақ батырлары айбалтаны өте жиі қолданған. Ол екі бөліктен тұрады: «басы» және «сабы». Басы мен сабының түйіскен жерін «сағағы» деп атайды. Қолға іліп алу үшін бүлдіргітағылады. Балтаның басы жалпақ келіп шабуға арналған жағы «жалманы»,шабатын жері «жүзі» деп аталады. Айбалтаның негізгі түрлері сақ, скиф, сарматтар заманында, біздің заманымызға дейінгі ІV-ІІІ ғасырларда қалыптаса бастаған. Қазақ батырлары қолданған айбалта түрлері 18-19 ғасырға дейін сақталған. Сабының ұзындығына қарай қысқа, ...

    Толығырақ »

    «Гәкку» деп жаңғырған аққу арман

    Алматыда «Адырна» бірлестігінің ұйымдастыруымен ұлы композитор, әнші, ақын Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы­­ның өмірі мен шығармашылы­ғына арналған концерттік кеш өтті. Қара мұрын ұстадан бекзат туған Ыбырай жақсылардың мә­жілісін көркейткен, жан думанына айналған өнерімен, алты қыр­дың астынан естілер аруақты әні­мен туған елге ханнан да қадірлі болғаны аян. Ән сауықтың жаңа пірі, жас перісі топты жарып шыққанда Ақан сері мен Біржан сал бек ләззатлу ...

    Толығырақ »

    «Жолбарысты қорқытар сұсты келбетіңнің болмағаны ма?»

    Халқымыздан пейілі даласындай кең, тұлғасы тауындай биік, «дос болғанға – құшағы ашық туыспын, қас қылғанға – қиып түсер қылышпын» деп атой салған ержүректер, сәуегей даналар мен шаңырақ ұйытқысы аналар, әділ би, төрелер мен ел бастаған хандар шыққан. Көзі қысық, сөзі қисық қытай соққысына шыдап, жоңғарлар төнгенде ақтабан шұбырындыны бастан өткізіп, бергіде орыс езгісіне қасқая қарсы тұрып, талай боздағынан айырылып, түбінде ...

    Толығырақ »

    Үкілі Ыбырай әндері әуеледі

    Алматыдағы Ғабит Мүсі­ре­пов атындағы Қазақ мемле­кеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында «Алаш айнасы» газеті мен «Адырна» ұлттық-этнографиялық бірлес­тігінің бірлесіп ұйым­дастыруымен «Ханнан да қадірлімін туған елге» атты ұлтымыздың ұлы композиторы, тарлан ақын, дауылпаз әнші Үкілі Ыбырайдың шығар­машы­лығына арналған ән кеші өтті. Қазақ музыка мәде­ниетінің алтын діңгегі, асыл сағағы Үкілі Ыбырайдың төл туындылары орындалған шараға Көкшетаудан мәде­ниет қайраткері, ақын-жырау, өнер зерттеушісі Жұма­бай ...

    Толығырақ »

    Махамбет ӨТЕМІСҰЛЫ. Ереуіл атқа ер салмай

    Ереуіл атқа ер салмай, Егеулі найза қолға алмай, Еңку-еңку жер шалмай, Қоңыр салқын төске алмай, Тебінгі терге шірімей, Терлігі майдай ерімей, Алты малта ас болмай, Өзіңнен туған жас бала Сақалы шығып жат болмай, Ат үстінде күн көрмей, Ашаршылық, шөл көрмей, Арып-ашып жол көрмей, Өзегі талып ет жемей, Ер төсектен безінбей, Ұлы түске ұрынбай, Түн қатып жүріп түс қашпай, Тебінгі теріс ...

    Толығырақ »

    Қарқара көтерілісі – қазаққа рух берген ұлы оқиға

    Тарихта қазақ даласында болған ұлт-азаттық көтерiлiстер көп. Арғысы – орыс отаршылдарына, яғни патшалық Ресейге қарсы тұрып, бодан болғысы келмеген қазақ шаруаларының көтерiлiсi, бергiсi – кеңестiк режимге келiспеген елдiң ереуiлi қазақ халқының рух азаттығын аңсаған ай­қастары едi. Алайда Қазақстан тәуелсiздiк алғаннан кейiн кеңестiк идеоло­гияның ықпалынан ада болған елдiң рухымен жазылуға тиiс тарихымыз тағы да тәлкекке түсiп жатқан түрi бар. Бiрiншiден, елдегi ...

    Толығырақ »

    Қазалы көтерілісі

    «Қазалы көтерілісі» кейбір деректерде «Асан көтерілісі» деп аталып жүр. 1930 жылы қыс-көктем айларында ет және шикізат дайындау науқандарында Қызылорда округінде әртүрлі асырасілтеушіліктердің орын алуы осы наразылықтың өршуіне негіз болды. Бірнеше қайтара салынған астық салығын жинау, адамдарды қорлау, олардың намысына тию аса дөрекілікпен жүзеге асырылды. Осындай жағдайға қарсылық ретінде Арал және Қазалы аудандарынан 3000-ға жуық адам күреске шықты. Бұлардың көпшілігі Сыр­дарияның ...

    Толығырақ »