• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Басты бет » Айдарлар (страница 162)

    Айдарлар

    Құсбегілік өнерімізді де өзгелер өңгеріп кете ме?..

    «Аспан» атты сұңқарын қолынан түсірмей, үнемі оюлы бешпентпен жүретін Руслан Абыл құсбегілікті 11 жасынан бері сүйікті ісіне айналдырды. Тіпті таң мен кешті айырып болмайтын түнгі клубтағы диджейлік қызметі де оны қанатты «достарынан» алыстата алмады. Құсбегілік – ол үшін спорт, өнер, өмірдің ажырамас бөлшегі. Ұлттық спортты сақтап қалу үшін жанталасып жүрген Русланның әңгімесі түсінген жанға ой саларлықтай…«Словения, алақандай ғана Словения құсбегілік ...

    Толығырақ »

    Көкпар қазақтікі екенін аты айтып тұр

    Бүгінде көкпардың өзі көкпарға түсіп кеткен жайы бар. Әркім таласып жүр. Ол қырғыздарда да, өзбектерде де, ауғандарда да, аргентиналықтарда да, ақыр аяғы «жаяу көкпар» америкалықтар­да да бар. Ал бірақ көкпардың атауының өзі оның қазақтікі екенін айтып тұрған жоқ па? Көкпар, этнографтардың айтуынша, «көк бөрі» сөзінен шыққан… Көкпар қандай ойын? Көкпар -жігіттердің күш-қайраты мен ептілігін сыналатын ұлттық ат ойыны. Көшпелі мал ...

    Толығырақ »

    Ұлттық ойындарымызды ұлықтайық

    Жылда Наурыз мерекесінің қарсаңында спорттың әр түрінен Ұлыстың ұлы күніне арналған турнирлер көбейіп кетеді. Республикалық көлемдегі таэквондо, футбол додаларын айтпағанның өзінде ауыл-аймақтардың өздерінде де осындай турнирлер көптеп өткізіліп жатады. Әлбетте, бұған қарсы шыққалы отырған жоқпыз. Дегенмен өздеріңіз ойлаңыздаршы, атам қазақ Ұлыстың ұлы күнін осындай спорт түрлерімен қарсы алған ба? Неге осы атаулы мейрамды пайдаланып, өзіміздің ұлттық ойындарымызды ұлықтап қалмасқа?Қазақтың төл ...

    Толығырақ »

    Көкпардың қасиетін кетіріп алған жоқпыз ба?

    Қазақ үшін ұлттық спорт ойындары ішінде  көкпардың орны  ерекше. Бұл – шетсіз-шексіз сары далада  мал бағып, көшіп-қонып жүрген көшпелілердің нағыз халықтық думаны. Біз көкпарды қазақтың меншігі деп есеп­тейміз. Бірақ  ол – Орта Азия халықтары арасында да кеңінен тараған ат спорты. Қырғыз, өзбек, қарақалпақ,  түркімен, татар сияқты  өзге ағайындар да көкпарды өзіне телиді, өзінің ұлттық спорты санайды. Бұл мәселеге біз қазір ...

    Толығырақ »

    Ұлттық ойын – ұлт игілігі

    Халқымыздың тарихи-мәдени мұ­ра­ла­рының түрлері сан алуан. Солардың қай-қайсысы да адамға, соның игілігіне қызмет етуге бағытталған. Осындай аса құнды мәдени игіліктердің бірі – ұлт ойындары. Бүгінде ойынды халық педагогикасының құрамды бір бөлігі деп тегін айтпаса керек, адам баласы жасаған жеті кереметтің қатарына сегізінші етіп ойынның аталып жүруі де жайдан-жай емес. Ұлт ойындары атадан балаға, үлкеннен кішіге мұра болып жалғасып отырған және ...

    Толығырақ »

    Ләңгі ойынының орны ойсырап тұр

    Бердібек Соқпақбаевтың «Ба­­лалық шаққа саяхат» ат­ты туын­дысындағы ләңгі те­бу­дің ше­бері, көршісі Елемес жай­лы ке­зінде бар бала жата-жастана оқи­­тын-ды. Сол Елеместі «ләң­­­гі тебуден осы көшенің чем­­пионы» деп әспеттейтін еді ғой. Бір қарағанда, атауы қы­­зық ойынды бүгінгі бала біл­­месе керек. ХХІ ғасырда, тех­­нологиялық өрлеу дәуірінде өмір сүріп жатқан бала біткенге бұл ойын бұтына бұтақ жа­пы­­рақтарын іліп алған тас дә­­уіріндегі жабайылардың ойы­­ны болып ...

    Толығырақ »

    Назерке ЖҰМАБАЙ. ҚЫДЫР АТА: АҢЫЗЫ МЕН АНЫҒЫ

    Наурыздың басты кейіпкері – Қыдыр Ата десек, осы бір бейнені төңірегінде әртүрлі пікірлердің айтылатыны жасырын емес. Халқымыздың мифологиялық түсінігі бойынша «21 наурыз түні даланы Қызыр аралайды екен» деген сенім қалыптасқан. Жаңа жылға, жаңа күнге, жаңа таңға сәлем жасау, жаңа нұрға шомылып, жан мен тәнге қуат алу уақыты  – осы наурыз айының 21-нен 22-не қараған түнді халық «Қыдыр түні», яғни ырыс түні ...

    Толығырақ »

    Қатаған қырғынына жаңаша көзқарас немесе Есім хан мен Тұрсын хан мәселесі

    IV ғасыр бойы халық ауыз әдебиетінде жиі еске алынып, тарихи дау туғызып келген бұл проблемаға тарихшылар тек бір жақты ғана пікір ұстанып келеді. Есім ханның Қатаған ұлысына жасаған шабуылын Тұрсын ханның сатқындығымен ақтап алғысы келетіндігі мәлім. Ал, енді өткенге бір сәт зер сала отырсақ, ортағасырлық тарихшылар Хафиз Тыныш, Әбілғазы Баһадүрлердің еңбектерінде Тұрсын ханның таққа Есімнен бұрын келіп, ел арасында үлкен ...

    Толығырақ »

    Қытай ғалымының зерттеуіндегі «Қасқа жолдың» құрылымы

    «Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлi жүйесi» атты энциклопедиядағы «Қасым ханның қасқа жолы» туралы деректер бар. Қасым ханның қасқа жолы – қазақтың ұлы хандарының бірі Қасым ханның (1511 – 1523 жж.) тікелей бастамасымен көшпелі ортада ежелден орныққан әдеттік құқықтың нормаларының жүйеленіп, кодификацияланған жинағы. Бұл жинақтың «Қасқа жол» деп аталуына қарағанда, ол Қасым ханның хандық жүргізген кезеңде көшпелілердің бір орталыққа ...

    Толығырақ »