• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Басты бет » Айдарлар » Ұлттық тәрбие (страница 10)

    Ұлттық тәрбие

    Келін түсіру

    Біздің халық үшін де дүниедегі қызық пен қуаныштың ең бастысы-осы келін түсіру. Бұған бүкіл ауыл болып атсалысады., бірге қуанады, бірге тойлайды. Намысы бір қазақта «тойдың болғанынан боладысы қызық» деген бар. Ал келін түсірудің өзі де, «боладысы» да қызық. Қазақ салты бойынша келінді ауылға көлікпен әкелмейді. Бір қырдың астына жеңгесімен бірге түсіріп кетеді. Ауылдың қыз-келіншектері жас келіннің алдынан шығып, ешкімге көрсетпей ...

    Толығырақ »

    Қырқынан шығару

    Қазақ халқының ғұмырында жеті, тоғыз, отыз, қырық бір сандары қасиетті деп есептеледі. Мысалы “Жеті жарғы”, ”Жеті қазына”, “Бір тоғыз”, “Үш тоғыз”, “Қырықтың бірі-қыдыр”, деген қағидалар бар осы сандық ұғымынан пайда болған. Соның бірі — баланы “қырқынан шығару” дәстүрі. Әдетте баланың туғанына қырық күн толган соң, оны ыдыска қырық бір қасық су құйып шомылдырады. Бұл ресми дәстүр. Оған үлкен әжелер, әйелдер ...

    Толығырақ »

    Қазақ қызы өз міндетін біле ме?

    «Ел боламын десең, бесігіңді түзе», — дейді М. Әуезов. Отбасы тәлім – тәрбиесіне ел тағдыры, халық болашағы байланысты. Халқымызда «Қызға қырық үйден тыю, қала берсе, қара күңнен тыю» деген мақал бар. Осыдан қыз бала тәрбиесіне тек қана анасы емес, бүкіл ауыл, ру жауапты болып отырғанын білсек керек. Бүгінде Абай, Шоқан сынды даналарды өмірге әкелген отбасы институтын сақтап қала алмай отырғандаймыз. ...

    Толығырақ »

    Тұсау кесу

    Тұсауыңды кесейін, Күрмеуіңді шешейін (Тұсаукесер жыры) Сәбиді қаз тұрғаннан кейін тез жүріп кетсін деген тілекпен жасалатын ғұрып, ырым. Ол үшін арнайы ала жіп дайындалады. Сол жіппен баланың аяғын кәдімгідей тұсап оны аяғын жылдам басатын әйелге қидырады. Сүріншек, жайбасар адамдарға кестірмейді. Тұсауы кесілген баланы қолынан ұстап тез жүгіртеді, шашу шашылады. Баланың ата – анасы тұсау кесушінің кәдесін береді. Тұсаукесердің арнаулы жыры ...

    Толығырақ »

    Бесікке салу

    Бесікке салу (салт). Әлди-әлди ақ бөпем, Ақ бесікке жат бөпем. (Бесік жыры) Бесік қасиетті, киелі құтты мүлік, сәбидің алтын ұясы болып есептеледі. «Ел іші – алтын бесік» деген сөз бесіктің құдіретін көрсетеді. Жаңа туған баланы бесікке салу да халқымыз үшін елеулі дәстүрдің бірі. Бесікке салу жолы үлкен немесе елдің тәрбиелі, өнегелі әжелеріне, әйелдерге тапсырылады. Ол бесікті отпен аластап «тыштырма» жасап ...

    Толығырақ »

    Бесік жыры

    Әлди- әлди, ақ бөпем, Ақ бесікке жат бөпем! Жылама, бөпем, жылама, Жілік шағып берейін, Байқұтанның құйрығын Жіпке тағып берейін. Арша ма екен бесігі? Алар ма екен әкесі? Өрік пе екен бесігі? Сүйе ме екен әкесі? Жиде ме екен бесігі? Әлди-әлди, аппағым, Қойдың жүні қалпағым… Сәби тәрбиесі мен мінез-құлқын қалыптастыруда бесік жырының орны мүлде бөлек. Ол баланың көкірек көзін ашады, жан-жүйесін ...

    Толығырақ »

    Қыздары тәрбиесіз елдің іргесінен ырыс кетеді, тұнығы лайланады

    Зейнеп АХМЕТОВА, Батыр Баукеңнің келіні: – Біз егемендік алған алғашқы жылдарда ұлттық құндылықтарға жақсы көңіл бөлінді. Тіпті мемлекеттік деңгейде халық педагогикасына арналған «Атамекен» атты үлкен бағдарлама ашылды. «Атамекен» – мемлекеттік, ұлттық деңгейге көтерілуге тұратын, мемлекет тарапынан қамқорлыққа алынған ауқымды дүние еді. Өйткені ол әрбір саланы қамтитын ұзақ жылдарға арналған кең тынысты бағдарлама болатын. Өкініштісі сол, ол ары қарай қанатын кеңге жая ...

    Толығырақ »

    Бесікті танып алмайынша, бесік өндірісін дамыта аламыз ба?

    Кезінде бесік жайлы неше түрлі кертартпа әңгімелер де айтылды. Қазақ қыздарының аяғының қисық болуын, балалардың бойының тәпелтек болуын күні бойы бесікке бөленіп жатуынан деп даурыққандар да табылды. Мұның бәрі ұлттың өткенін өшіріп, тарихқа тас атуды көздегендердің тірлігі екені айқын. Соған қарамастан әлі күнге дейін бесік қолданыстан шыққан жоқ. Демек, керек. Аса қажет деген сөз. Дегенмен кертартпа пікірлер әлі де бар. ...

    Толығырақ »

    Жұлдызды шаңырақ: Стамғазиевтер әулеті

    Сәрсенбінің сәтінде Стамғазиевтердің шаңырағына қонақ болып қайтудың сәті түсті. Тауды бетке алып өрлеп келемін. Саф таза ауа жаныңа сергектік сыйлап, ерекше сезімге бөлейді. Қаланың күнделікті қытымыр тірлігі жар бермейтіндіктен, Алатаудың ақшаңқан тұлғасына қарап қана демімізді жұтып жүруші ек, тұмса табиғаттың аясында таңғы ауамен тыныстап қайтудың реті де дәл осы жолы орайласты. Келісілген уақытта бейтаныс үйдің қақ­пасының алдына келуін келсем де, ...

    Толығырақ »