• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Ұлттық ойын (page 3)

    Ұлттық ойын

    Асық ойнаған азбайды…

    Асық ойнауды қазақтың ұлттық ойындарының ең алғашқы сатысы десе де болар. Себебі ең алғаш қазақ баласы қолына асық ұстайды. Ең бірінші асықпен ойнайтын. Ертеде қазақ халқы асықты бала кезде қолына алып, жас кезінен бастап ойнай бастайды. Тіпті бала тумай жатып, жас нәрестеге арнап асық жинайтындар да болған. Асық ойынының ерекшелігі және оның сан қилылығы: асықпен үйде де, далада да ойнауға ...

    Read More »

    Көкпарға көңіл бөлмегені қалай?

    Қазақ пен жылқы – егіз ұғым. Қазақ жылқы тектес, жылқы мінездес халық деп жататынымыз тағы бар. Расында да, қазекең де жылқы малындай алыс кетсе, кісінесіп, жақын жүрсе, тебісіп ғұмыр кешеді екен-ау. Ал енді осы қазақтай аттың құлағында ойнайтын ұлт жер бетінде жоқ. Содан болар, ұлттық спорт десе, көз алдымызға шабандоз бен көкпаршының елестейтіні. Ат үстіндегі көкпаршының әдіс-тәсілін бірде-бір спортшы жасай ...

    Read More »

    Спорт пен өнер егіз еді…

    Қазақ халқы бұрын өнерді алаламаған, бөліп-жарып жіктемеген. Бәрін бірдей бағалаған. Спортты да өнердің төресі санап, дәріптеген. Спортты өнерден бөліп тастап отырған – мына заман. Яғни ғарыш пен атом заманы, компьютер дәуірі. Баяғыда қазекем бір тойласа «отыз күн ойын ойнап, қырық күн тойын» жасайтын. Сонда тек ән айтып, айтысумен шектелмейтін. Мұндай той-томалақта жан-жақтан ағылған ел балуандарын белдестіріп, тұлпарларын бәйгеге салып, көкпар ...

    Read More »

    Ұлттық спорт түрлерi заманға сай икемделсе игi едi…

    Ұлы даланы мекен еткен көшпелiлер орта ғасырдың орта шеніне дейінгі тарихта адамзат өркениетіне қосқан жарқын үлесімен өз заманында жаһандану үрдісіне өшпес із қалдырды. Ең әуелі, жылқының қазақ жерінде жаңа тас дәуірінде қолға үйретілгендігін бүгінгі археологиялық қазбалар дәлелдеп отыр. Олар сол дәуірлерде ойлап тапқан атқа мінуге икемделген ауы кең шалбар мен екi өңiрi алдынан қаусырынатын киiм және үзеңгіге тебінетін аяқ-киім жабдықтары көшпелі ...

    Read More »

    Асық астарындағы әскери-ұлттық тәрбие

    Салт – ұлттың ғұмыр бойы жиған мәдениеті, ұлттың ұлт екенін әлем халықтары мойындаудағы төрт белгінің бірі. Біз асылы бар, жасығы бар, Құдайға шүкір, салтқа бай халық болғанбыз! Асық ойыны–сол бай салтымыздың бір дәстүрі. Кезінде қазақ шаруашылықпен жаппай шұғылданған тұсында асық – әр үйдің, әр ауыл балаларының, жастарының, тіпті жасамыстарының да бас қосуының негізі болған ойын түрі. Асық – төрт түлік ...

    Read More »

    «Көмiлсем де кетер ме көкейiмнен, қалқаммен ұлыс күнi ойнағаным…»

    Ұлттық ойындар ертеден келе жатқан дәстүрге жатады. Оның әрқайсысының өз ережелері бар. Сондай-ақ, барлық ойындар баланың денсаулығына пайдалы. Оның дене тұрпатының жетілуіне, жылдам қимылдауына және тез ойлануына мүмкіндік береді. Адам бойына қажетті төзімділік, ептілік, сақтыққа да үйретеді. Сабырлы болуға дайындайды. Демек, баланың ойының да өрістеуіне үлесі зор. Халқымыз ойындарға тек балаларды алдандыру, ойнату әдісі деп қарамай, жас ерекшеліктеріне сай оларды көзқарасының, ...

    Read More »

    Балуан Шолақтың рекордын жаңартқан жан бар ма?

    35 жасында Балуан Шолақ Көкшетау қаласындағы үлкен жиындарда 51 пұт (1 пұт – 16 келі), яғни 830 келі болатын кірдің тасын көтеріп, дүйім жұртты таң қалдырыпты. Алайда, бүгінде «Қазақ қосып айтпаса несін айтады? 80 келі кір тасты он рет көтеріп, оны көбейтіп, 830 келі көтердім деген шығар» немесе «830 келі көтерді дегенге кім сенеді?» дейтін күмәншіл, кінәмшіл қазақ та табылып ...

    Read More »

    Балуан Шолақтың «қорқуы»

    Бiрде Төле би ауылында тұратын Пернебай Жүнiсбекұлы шежiрелi-көнекөз қариялардан төмендегiдей әңгiме естiптi: “ – Киелi Шу топырағында кiндiк қаны тамған Нұрмағанбет (Балуан Шолақтың азан шақырып қойған аты) Көкше өңiрiнен Сәмбет ауылындағы ағайындарына ат арылтып келiп тұруды ұмытпапты. Ертеректе iргелес жатқан көршiлес рудың бiр жiгiтiн Сәмбет ауылының тентек-есерсоқтары оңдырмай сабап тастапты. Таяқ жеген жiгiттiң он-он бес жерлес ағайындары атқа қонып, күтпеген ...

    Read More »

    Балуан Шолақтың “жығылуы”

    Мен палуандар, батырлар туралы оқығандарымды жинап жүремiн. Оқырмандарға “Тылсым дүние” газетiнде (12.06. 2006 жыл) жарияланған “Балуан Шолақтың мәрттiгi” атты мақаланы ұсынып отырмын. “…Жетiқоңырда жер-жерге ат шаптырылып хабар берiлген үлкен жиын өттi. “Осы жиынға Жетiқоңыр­дың атақты палуаны Найымбаймен күресуге Балуан Шолақ келiптi” деген дақпырт ел-елдi кезiп кеткен. Жетiқоңыр­лық Найымбай аса кiрпияз адам екен. Күресер алдында оңаша отырып бал ашып алатын болған. ...

    Read More »