• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Aıdarlar » Ulttyq kıim (page 2)

    Ulttyq kıim

    Ulttyq kıimniń negizgi sándeýshisi – oıý-órnek

    Qazaq ulttyq oıý-órneginiń birneshe ondaǵan ǵasyrlyq tarıhy bar. Atadan balaǵa, urpaqtan urpaqqa mura bolyp, únemi qoldanysta bolyp, damyp kele jatqan óner túri. Qazaq halqynyń turmysynda aǵashtan jasalǵan zattar óte kólemdi. Jazy-qysy paıdalanýǵa keletin «aǵash ýyqty, kıiz týyrlyqty» kıiz úı kıiz ben aǵashtyń óte kúrdeli úılesinen turady. Tigýge de, jınaýǵa da, alyp júrýge de óte qolaıly osy múlikte oıý-órnek qoldanylmaıtyn bólshek joqtyń ...

    Read More »

    Upaısyz qalǵan ulttyq kıim

    Qazaq «Aǵash kórki japyraq, adam kórki shúberek» deıdi. Osyndaıda ár qazaqtyń kórkine kórik qosqan ulttyq kıimi esińe oralady. Sebebi, álemdik arenada qazaqtyń jarasymdy shapany men tymaǵy, búrmeli kóılegi men bórigi básekege qaı qyrynan alyp qarasa da tótep bere alady.  Degenmen kúndelikti ómirde Farıza apamyz: «Zaman jańa, túr jańa, kıim jańa, kinálama ersi dep munymdy ana» dep jyrlaǵandaı, «aqjemdenip jyrtylǵaly turǵan» ...

    Read More »

    Saqına

    Saqına – saýsaqqa salatyn zergerlik buıym. Júzikke qaraǵanda saqınanyń baýyry jalpaqtaý bolyp, kóbine betine tas qondyrylmaıdy. Ertede halqymyz as adal bolý úshin áıeldiń qolynda mindetti túrde saqına, ne júzik bolýy kerek dep sanaǵan. Tilimizdegi «Saqınany sánge salmaıdy, ol-tazalyq tarazy», «Saqına sánge jatpas, aıqaı ánge jatpas» degendeı uǵymdar saqınanyń tek sándik qana emes, gıgıenalyq qyzmet te atqarǵanyn dáleldeıdi. Munyń ózi halyqtyń saqına ...

    Read More »

    Oıý-órnek oıǵa jeteleıdi

    О́rkenıetti Batys elderiniń keıbir ǵalym-zertteýshileri Shyǵys halyqtarynyń ónerindegi oıý-órnek stıliniń qalyptasýy haqynda kóp ýaqytqa deıin shablondyq eski úrdisti ustanyp keldi. Fzarre, E.Herfeld, A.Pope sııaqty ǵalymdar bul stıldiń qalyptasýyna arab jaýgershiliginiń basty ıdeologııalyq qarýy – Islam dininiń Qudaıdyń jáne adamnyń sýretin salýǵa tyıym salýy sebepker boldy dep túsindiredi. Bul tujyrymnyń qateligi týraly áńgime bólek. Keıingi kezderi atalǵan tujyrymǵa qarsy pikirler jıi ...

    Read More »

    «Aq kóılek, qyzyl kamzol…»

    Teńin tapqan qyz bala juptasqan ómirdiń tabaldyryǵyn úlbiregen aq kóılekpen attaıdy. Kópshilik uǵymynda ádemilik pen jarasymdylyqtyń, qýanyshty merekeniń, ar men jan tazalyǵynyń, jarqyn bolashaqtyń aıǵaǵy sanalǵan úlbiregen aq kóılektiń qyzyqty tarıhy tym tereńde jatyr. Aq kóılektiń tarıhy áıel taǵdyrymen tamyrlas. Áıel zatynyń ózgeden erekshe kózge túse kıinip, eshkim qaıtalaı almas qymbat ta sándi kıim kııýge qumartatyny belgili.Úılený toıynda baılyǵyn, bedelin ...

    Read More »

    Symbat Mútalaphanqyzy, etnograf: Myń jarym jyldyq tarıhy bar balbalda qazaq áıeli kımeshekpen tur

    – Shúkir sońǵy jyldary ulttyq kıimge degen qyzyǵýshylyq zor. Degenmen ulttyq kıim dep júrgenderimizdiń kóbi ásire modernızaııalanǵan dúnıeler. Buǵan qalaı qaraısyz? – Búgingi kúni jas sángerler, shaǵyn kásipkerler usynyp, qazaq ulttyq kıimi dep atap júrgen dúnıeler shyny kerek kóńilime qonbaıdy. Jergilikti dızaınerler batystanyp ketken, al osy salany dóńgeletip júrgen kásipkerlerdiń kópshiligi Qytaı Halyq respýblıkasynan, Mońǵolııadan kelgen aǵaıyndarymyz. Bir ókinishtisi qansha degenmen ...

    Read More »

    Bahargúl Tólegenqyzy: Sholpy minez túzeıdi

    Sońǵy kezde qazaq halqy ulttyq murajaılarda ǵana turý kerek degen toǵyshar túsinik te belen ala bastady. Kóne buıymdardy jınap qana qoımaı, ártúrli kádesyı buıymdar óndirýmen aty shyqqan «Ádemi-aı plus» kompanııasynyń prezıdenti, QR mádenıt qaıratkeri, etnograf, kollekıoner Bahargúl Tólegenqyzyn áńgimege tartqan edik. –       Bul kúnde sizdi jalpaq jurt tynyp-bildi desek, artyq aıtqandyq bolmas. О́zińiz jetekshilik etetin «Ádemi-aı» kompanııasynyń aldyǵa qoıǵan maqsat-muraty nendeı? ...

    Read More »

    Oıý-órnek – óreli óner

    Qazaq halqynyń qolóneriniń sala-salasynda keń qoldanylyp kelgen, ónerdiń óte kóne, ári kúrdeli túri – oıý-órnek óneri. Qazaqtyń qoltýma sándik óneriniń barlyq túrlerinde de oıýlar men órnekter alǵashq y element retinde qoldanylady. Oıý men órnek qolóner buıymdarynyń tutynýshylyq jáne estetıkalyq mánin asha túsedi. Sondyqtan da qolóner zattarynyń árqaısysyndaǵy oıýlaý men órnekteýge, áshekeıleýge jiti zer sala bilý kerek. Oıý-órnek óneri ejelgi zamandarda ...

    Read More »

    Sán berip sáýkelesi has sulýǵa…

    Qazaqtyń ulttyq kıimderi – halqymyzdyń aqyl-oıy men bıik estetıkalyq talǵamynyń jemisi. Tigilgen matasy, oıý-órnegi men ondaǵy áshekeı tastarynyń ózi kóp nárseden habar berip, kıim ıesiniń kim ekenin elge tanytyp turady. Úlken talǵampazdyqpen, ári asa tapqyrlyqpen tigilgen ulttyq kıimderimizdiń biri – sáýkele. Sáýkele – uzatylar qyzdyń bas kıimi. Qalyńdyq bolǵanda bir-aq ret kıetin ony qyz uzatylǵanda kúıeý eline kıip barý úshin ...

    Read More »