• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » ايدارلار » ۇلتتىق كيىم (page 2)

    ۇلتتىق كيىم

    ۇلتتىق كيىمنىڭ نەگىزگى ساندەۋشىسى – ويۋ-ورنەك

    قازاق ۇلتتىق ويۋ-ورنەگىنىڭ بىرنەشە ونداعان عاسىرلىق تاريحى بار. اتادان بالاعا، ۇرپاقتان ۇرپاققا مۇرا بولىپ، ۇنەمى قولدانىستا بولىپ، دامىپ كەلە جاتقان ونەر ءتۇرى. قازاق حالقىنىڭ تۇرمىسىندا اعاشتان جاسالعان زاتتار وتە كولەمدى. جازى-قىسى پايدالانۋعا كەلەتىن «اعاش ۋىقتى، كيىز تۋىرلىقتى» كيىز ءۇي كيىز بەن اعاشتىڭ وتە كۇردەلى ۇيلەسىنەن تۇرادى. تىگۋگە دە، جيناۋعا دا، الىپ جۇرۋگە دە وتە قولايلى وسى م ۇلىكتە ويۋ-ورنەك قولدانىلمايتىن بولشەك جوقتىڭ ...

    Read More »

    ۇپايسىز قالعان ۇلتتىق كيىم

    قازاق «اعاش كوركى جاپىراق، ادام كوركى شۇبەرەك» دەيدى. وسىندايدا ءار قازاقتىڭ كوركىنە كورىك قوسقان ۇلتتىق كيىمى ەسىڭە ورالادى. سەبەبى، الەمدىك ارەنادا قازاقتىڭ جاراسىمدى شاپانى مەن تىماعى، بۇرمەلى كويلەگى مەن بورىگى باسەكەگە قاي قىرىنان الىپ قاراسا دا توتەپ بەرە الادى.  دەگەنمەن كۇندەلىكتى ومىردە فاريزا اپامىز: «زامان جاڭا، ءتۇر جاڭا، كيىم جاڭا، كىنالاما ەرسى دەپ مۇنىمدى انا» دەپ جىرلاعانداي، «اقجەمدەنىپ جىرتىلعالى تۇرعان» ...

    Read More »

    ساقينا

    ساقينا – ساۋساققا سالاتىن زەرگەرلىك بۇيىم. جۇزىككە قاراعاندا ساقينانىڭ باۋىرى جالپاقتاۋ بولىپ، كوبىنە بەتىنە تاس قوندىرىلمايدى. ەرتەدە حالقىمىز اس ادال بولۋ ءۇشىن ايەلدىڭ قولىندا مىندەتتى تۇردە ساقينا، نە جۇزىك بولۋى كەرەك دەپ ساناعان. تىلىمىزدەگى «ساقينانى سانگە سالمايدى، ول-تازالىق تارازى»، «ساقينا سانگە جاتپاس، ايقاي انگە جاتپاس» دەگەندەي ۇعىمدار ساقينانىڭ تەك ساندىك قانا ەمەس، گيگيەنالىق قىزمەت تە اتقارعانىن دالەلدەيدى. مۇنىڭ ءوزى حالىقتىڭ ساقينا ...

    Read More »

    ويۋ-ورنەك ويعا جەتەلەيدى

    وركەنيەتتى باتىس ەلدەرىنىڭ كەيبىر عالىم-زەرتتەۋشىلەرى شىعىس حالىقتارىنىڭ ونەرىندەگى ويۋ-ورنەك ءستيلىنىڭ قالىپتاسۋى حاقىندا كوپ ۋاقىتقا دەيىن شابلوندىق ەسكى ءۇردىستى ۇستانىپ كەلدى. فزاررە، ە.حەرتسفەلد، ا.پوپە سياقتى عالىمدار بۇل ءستيلدىڭ قالىپتاسۋىنا اراب جاۋگەرشىلىگىنىڭ باستى يدەولوگيالىق قارۋى – يسلام ءدىنىنىڭ قۇدايدىڭ جانە ادامنىڭ سۋرەتىن سالۋعا تىيىم سالۋى سەبەپكەر بولدى دەپ تۇسىندىرەدى. بۇل تۇجىرىمنىڭ قاتەلىگى تۋرالى اڭگىمە بولەك. كەيىنگى كەزدەرى اتالعان تۇجىرىمعا قارسى پىكىرلەر ءجيى ...

    Read More »

    «اق كويلەك، قىزىل كامزول…»

    تەڭىن تاپقان قىز بالا جۇپتاسقان ءومىردىڭ تابالدىرىعىن ۇلبىرەگەن اق كويلەكپەن اتتايدى. كوپشىلىك ۇعىمىندا ادەمىلىك پەن جاراسىمدىلىقتىڭ، قۋانىشتى مەرەكەنىڭ، ار مەن جان تازالىعىنىڭ، جارقىن بولاشاقتىڭ ايعاعى سانالعان ۇلبىرەگەن اق كويلەكتىڭ قىزىقتى تاريحى تىم تەرەڭدە جاتىر. اق كويلەكتىڭ تاريحى ايەل تاعدىرىمەن تامىرلاس. ايەل زاتىنىڭ وزگەدەن ەرەكشە كوزگە تۇسە كيىنىپ، ەشكىم قايتالاي الماس قىمبات تا ءساندى كيىم كيۋگە قۇمارتاتىنى بەلگىلى.ۇيلەنۋ تويىندا بايلىعىن، بەدەلىن ...

    Read More »

    سىمبات مۇتالاپحانقىزى، ەتنوگراف: مىڭ جارىم جىلدىق تاريحى بار بالبالدا قازاق ايەلى كيمەشەكپەن تۇر

    – شۇكىر سوڭعى جىلدارى ۇلتتىق كيىمگە دەگەن قىزىعۋشىلىق زور. دەگەنمەن ۇلتتىق كيىم دەپ جۇرگەندەرىمىزدىڭ كوبى اسىرە مودەرنيزاتسيالانعان دۇنيەلەر. بۇعان قالاي قارايسىز؟ – بۇگىنگى كۇنى جاس سانگەرلەر، شاعىن كاسىپكەرلەر ۇسىنىپ، قازاق ۇلتتىق كيىمى دەپ اتاپ جۇرگەن دۇنيەلەر شىنى كەرەك كوڭىلىمە قونبايدى. جەرگىلىكتى ديزاينەرلەر باتىستانىپ كەتكەن، ال وسى سالانى دوڭگەلەتىپ جۇرگەن كاسىپكەرلەردىڭ كوپشىلىگى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنان، موڭعوليادان كەلگەن اعايىندارىمىز.ء بىر وكىنىشتىسى قانشا دەگەنمەن ...

    Read More »

    باھارگۇل تولەگەنقىزى: شولپى مىنەز تۇزەيدى

    سوڭعى كەزدە قازاق حالقى ۇلتتىق مۇراجايلاردا عانا تۇرۋ كەرەك دەگەن توعىشار تۇسىنىك تە بەلەن الا باستادى. كونە بۇيىمداردى جيناپ قانا قويماي، ءارتۇرلى كادەسىي بۇيىمدار وندىرۋمەن اتى شىققان «ادەمى-اي plus» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى، قر مادەنيت قايراتكەرى، ەتنوگراف، كوللەكتسيونەر باھارگۇل تولەگەنقىزىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. –       بۇل كۇندە ءسىزدى جالپاق جۇرت تىنىپ-ءبىلدى دەسەك، ارتىق ايتقاندىق بولماس. ءوزىڭىز جەتەكشىلىك ەتەتىن «ادەمى-اي» كومپانياسىنىڭ الدىعا قويعان ماقسات-مۇراتى نەندەي؟ ...

    Read More »

    ويۋ-ورنەك – ورەلى ونەر

    قازاق حالقىنىڭ قولونەرىنىڭ سالا-سالاسىندا كەڭ قولدانىلىپ كەلگەن، ونەردىڭ وتە كونە، ءارى كۇردەلى ءتۇرى – ويۋ-ورنەك ونەرى. قازاقتىڭ قولتۋما ساندىك ونەرىنىڭ بارلىق تۇرلەرىندە دە ويۋلار مەن ورنەكتەر العاشق ى ەلەمەنت رەتىندە قولدانىلادى. ويۋ مەن ورنەك قولونەر بۇيىمدارىنىڭ تۇتىنۋشىلىق جانە ەستەتيكالىق ءمانىن اشا تۇسەدى. سوندىقتان دا قولونەر زاتتارىنىڭ ارقايسىسىنداعى ويۋلاۋ مەن ورنەكتەۋگە، اشەكەيلەۋگە ءجىتى زەر سالا ءبىلۋ كەرەك. ويۋ-ورنەك ونەرى ەجەلگى زامانداردا ...

    Read More »

    ءسان بەرىپ ساۋكەلەسى حاس سۇلۋعا…

    قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى – حالقىمىزدىڭ اقىل-ويى مەن بيىك ەستەتيكالىق تالعامىنىڭ جەمىسى. تىگىلگەن ماتاسى، ويۋ-ورنەگى مەن ونداعى اشەكەي تاستارىنىڭ ءوزى كوپ نارسەدەن حابار بەرىپ، كيىم يەسىنىڭ كىم ەكەنىن ەلگە تانىتىپ تۇرادى. ۇلكەن تالعامپازدىقپەن، ءارى اسا تاپقىرلىقپەن تىگىلگەن ۇلتتىق كيىمدەرىمىزدىڭ ءبىرى – ساۋكەلە. ساۋكەلە – ۇزاتىلار قىزدىڭ باس كيىمى. قالىڭدىق بولعاندا ءبىر-اق رەت كيەتىن ونى قىز ۇزاتىلعاندا كۇيەۋ ەلىنە كيىپ بارۋ ءۇشىن ...

    Read More »