• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    باستى بەت » ايدارلار » ادەبيەت

    ادەبيەت

    موماقان جىگىتتىڭ ىزىمەن

    ەۋروپا مادەنيەتىنە سىڭىرگەن ەلەۋلى ەڭبەگى ءۇشىن ونەر ادامدارىنا بەرىلەتىن ترەببيا سىيلىعىنىڭ يەگەرى، الەمگە تانىمال قالامگەر چيناگين گالسان – شىعارمالارىن گەرمان، مونعول تىلدەرىندە جازاتىن جازۋشى. ۇلتى تۋۆا ازامات قازاق ءتىلىن دە جەتىك بىلەدى. تۋعان جەرى مونعوليانىڭ بايان-ولگي ايماعى. قازاقتاردىڭ ورتاسىندا وسكەندىكتەن ءارى ءوز انا ءتىلىنىڭ (تۇركى-تۋۆا) قازاقشاعا تىم جاقىندىعى گالسانمەن جۇزدەسكەن ءار قازاقتىڭ ونى ءوزىنىڭ قانداس باۋىرى ىسپەتتى تانىپ، جاقىن تارتاتىندىعىنا ...

    تولىعىراق »

    ءومىردىڭ ءوزى شىعارما I- ءبولىم

     جاگدالىن لحاگۆا  1942  جىلى  مونعوليانىڭ دورنوگوۆ ايماعىنىڭ حوۆسگول ەلدى مەكەنىندە تۋعان. 1966 جىلى كيەۆتە پوليتەحنيكا ينستيتۋتىن، 1987 جىلى ماسكەۋدە ادەبيەت ينستيتۋتىن بىتىرگەن. 1960 جىلدان ادەبيەتپەن اينالىستى. 1991 جىلى مونعوليا جازۋشىلار وداعىنىڭ سىيلىعىن الدى. ورتالىق گازەتتەردە ادەبيەت، ونەر بولىمدەرىن جاۋاپتاندى. ورىس جانە يسپان تىلدەرىنەن اۋدارعان بىرنەشە كىتابى جارىققا شىققان. ونىڭ ىشىندە قازاق اقىنى ولجاس سۇيلەيمەنوۆتىڭ ولەڭدەرى بولدى. كوپتەگەن كينو تۋىندىلاردىڭ، تەلەكينو ...

    تولىعىراق »

    عاجاپ سىيلىق

    تۇرىك كلاسسيك جازۋشىسى رەفيك حاليت كاراي 1888 جىلى ىستامبۇلدا تۋعان. اكەسى مەحمەت حاليت بەي قالانىڭ اتاقتى باس سالىقشىسى بولدى. بالا رەفيك گالاتاساراي ءسۇلتانيسى مەن قۇقىق مەكتەبىندە ءبىلىم الدى. سالىق دەپارتامەنتىندە قىزمەتكەر بولىپ جۇمىس ىستەدى. ءىى-ءشى مەشرۋتيات كەزەڭى باستالعاننان كەيىن جۋرناليستيكاعا بەت بۇرىپ، ء“تارجۇمانى حاكيكات” گازەتىندە اۋدارماشى ءارى شولۋشى بولىپ قىزمەت اتقاردى. جازعان دۇنيەلەرىن بيلىك ۇناتپاي، اۋەلى سينوپقا سودان سوڭ چورۋم، ...

    تولىعىراق »

    فورمانىڭ پورىمى بولەك

    كاندەمير كوندۋك 1945 جىلى ىستامبۇلدا تۋعان. ەديرنە ليتسەيىن تامامداعان سوڭ جاستايىنان ەسەپ-قيساپ، توقىما، ساۋدا-ساتتىق، تەاتر سىندى سالالاردا جۇمىس ىستەگەن. شىعارماشىلىعىن ساتيرالىق اڭگىمەلەر جازۋدان باستاعان. كوپتەگەن كومەديالىق پەسالارى تەاترلاردا ساحنالانعان. “ماحاببات وزگەردى”، “كۇلگىن كەزەڭ وقيعالارى”، “جەرگىلىكتى كينو، پوەتيكالىق ستسەناري”، “فورمانىڭ ورنى بولەك”، “كومەديالىق مۇڭ”، “اتاقتىنىڭ كومەديالىق كۇندەرى”، “كەلدىم، كوردىم، كوپ كۇلدىم”، ء“سىزدىڭ ارقاڭىزدا”، “ارتيز مەكتەبى”، “ايەلدەر تەك قانا كۇلۋ كەرەك”، “دەمالىس ...

    تولىعىراق »

    تۇلعا (اڭگىمە)

    سامي پاشازادە سەزاي (1860-1936) 1860 جىلى ىستامبۇلدا تۋعان. اتاقتى “سەرگۇزەشت” (شىتىرماندى وقيعا) رومانىنىڭ اۆتورى. 1880 جىلى اعاسى ءسۇپحي پاشانىڭ باسقارىپ وتىرعان قوردىڭ قىزمەتكەرى بولىپ جۇمىس اتقارادى. ءبىر جىلدان كەيىن لوندونداعى ەلشىلىكتە حاتشىلىق قىزمەتكە كىرىسەدى. انگليادا قىزمەت ەتىپ ءجۇرىپ اعىلشىن جانە فرانتسۋز ادەبيەتىمەن تانىسادى. ءتورت جىلدان كەيىن قايتا ىستامبۇلعا ورالادى. اقىلداسۋ القالار پالاتاسىندا قىزمەتكەر بولىپ ورنالاسادى. “سەرگۇزەشت” رومانىن جازعانى ءۇشىن قۋدالانىپ، ...

    تولىعىراق »

    بەتكە تالاس (ساتيرا)

    رەشات نۇري گۇنتەكين، تۇرىك جازۋشىسى. قىرىقتىڭ قىرقاسىنداعى باي ساۋداگەر حاليت بەي بولمەنىڭ ءبىر بۇ­رىشىندا ويناپ وتىرعان بالاسىنا: – جاۆات، بەرى كەل… قاراشى، ساعان بىردەمە اكەلدىم، – دەيدى. – ول نە، پاپا؟ – دەپ بالاسى كەرگيدى. اكەسى قولىنداعى شوكولادتى قالتاسىنان شىعارىپ: – مىنە، مىناۋ… توقتاي تۇر، تەگىن ەمەس، بەتىڭنەن سۇيگىزبەسەڭ بەرمەيمىن… – جاقسى، پاپا… مىنەكەيىڭىز، – دەپ، اكەسىنىڭ تىزەسىنە وتىرا قالىپ ...

    تولىعىراق »

    پارا (اڭگىمە)

    ءومار سەيفەتتين (تۇرىك جازۋشىسى) جۇزدەن استام نوۆەللا مەن اڭگىمەلەردىڭ، ءۇش رومان مەن ءبىر ريسالا جيناعىنىڭ اۆتورى ءومار سەيفەتتين تۇرىك ادەبيەتىنىڭ بەلگىلى قالامگەرى جانە ءبىر بۋىننىڭ ۇلاعاتتى ۇستازى. ادەبيەتتەگى تۇرىكشىلدىك يدەياسىن الىپ كەلگەن تالانتتى جازۋشى. 1884 جىلى دۇنيەگە كەلگەن جازۋشى اسكەري مەكتەپتەردە ءبىلىم الىپ، 1903 جىلدان باستاپ اسكەري قىزمەتكەر بولىپ جۇمىسقا باستايدى. 1906 جىلى جاندارمەريا مەكتەبىنە مۇعالىم بولىپ تاعايىندالادى. جاستارعا ءبىلىم ...

    تولىعىراق »

    ۋلانعان ۇرى (اڭگىمە)

    مۇزاففار يزگۇ  (تۇرىك cاتيريگى) 1933 جىلى ادانادا دۇنيەگە كەلگەن. بالا كەزىنەن مەيرامحانادا، كينوتەاتردا قىزمەت ەتكەن. ءۇش جىلدىق ينەنونۇ مەكتەبىندە، ءبىر جىلدىق گازيپاشا مەكتەبىندە، ءۇش جىلدىق تەپەباع مەكتەبىندە ءبىلىم العان. ديارىباكىر مەكتەبىن تامامداعان سوڭ، سيلۆان قالاسىندا، ايدىندا جانە باسقا دا اۋدانداردا تۇرىك ءتىلى مۇعالىمى بولىپ قىزمەت ەتكەن. 1979 جىلدان زەينەت دەمالىسىندا. العاشقى ساتيرالىق اڭگىمەلەرى “اق بابا” جۋرنالىندا، ء“حۇرايدىن” گازەتىندە جارىق كورگەن. ...

    تولىعىراق »

    كەيىنگى كەزدەسۋ (اڭگىمە)

    كينوتەاتردىڭ الدىندا ساعات ەكى جارىمدا كەزدەسەمىز دەپ كەلىسكەندەي ەدى. ساعاتقا قاراسا، ۇشتەن ون بەس مينۋت كەتىپتى. يحسان تەمەكىسىن تاستاپ، اياعىمەن مىجىپ تۇردى. «وسى كۇنگە دەيىن مەنى كۇتكىزبەۋشى ەدى عوي»، دەپ ويلادى. تاڭەرتەڭنەن سىركىرەپ تۇرعان جاۋىن باسىلار ەمەس. شاشتارازدىڭ الدىندا قولشاتىر ۇستاعان ساتۋشى بۇرىنعىداي كاشتاندى وتقا ءپىسىرىپ، ارى-بەرى وتكەن كىسىلەرگە ۇسىنىپ، ساتىپ تۇر… جاس جىگىت كينوتەاتردىڭ جوعارعى قاباتىنان باسپالداقپەن اسىقپاي باسىپ ...

    تولىعىراق »