• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Ата дәстүрді жалғастырайық

    Ата дәстүрді жалғастырайық

    Сауын айту салты – немесе үлкен жиындарға қымыз жинау

    Қазақ тойлары мен басқа да жиындарына әрқашан көп қонақ шақырылады. Бұрынғы ғасырларда тойлар бірнеше күнге созылатын болған. Ертегілер мен батырлар жырларында «отыз күн ойын, қырық күн тойын» деген сөз бекер айтылмаған. Бұл күндері ән шырқалып, күй тартылып, айтыстар өткізілетін. Балуандар күресі, ат бәйгесі тағы басқа да сайыстар өткізілген. Бұндай жиындарға қонақтар өздерінің ақын-айтыскерлерін, күйші-әншілерін, қара күш иелері мен шабандоздарын және ...

    Read More »

    «Ұрын бару» қазақ ұлтының тәрбиелік маңызы терең салты

    Құда түсу мен тойдың арасында күйеу жігіт қалыңдығының ауылына баратын болған. Бұны қазақта «Ұрын бару» деп атайды. Осы салт туралы ұлы жазушы Мұхтар Әуезұлы «Абай жолы» романында: «Абайдың бұл келісі ұрын келу деп, жыртыс сала келу деп, кейде есік көре келу, қол ұстау деп те аталады. Өзге келістердей емес, күйеу бұл жолы, алғашқы күндерде талай нәрсеге көндіге білу керек. Сол ...

    Read More »

    Жылқысыз қазақ қазақ па?

    Фото: Нұрғиса ЕЛЕУБЕК Қазақ – жылқы малын жеті қазынаның бірі санап, оны аса қастер тұтқан халық. Алайда сол Құлагеріміздің тұқымдары қайда? Одан әрідегі Алпамыс, Қобыланды секілді алыптарымыз мінген шабысы мықты жылқыларымыздың тұқымдары бар ма? Неге біз олардың тұқымын алып, текті қанды жылқыларды одан әрі асылдандырып, жетілдіріп отырмаймыз? Жалпы, елімізде жылқы индустриясына қаншалықты көңіл бөлініп отыр? Өкініштісі сол, бүгінде түркіменнің ақалтекесіне ...

    Read More »

    Айтыңыз атыңыз кім болады

    Кезінде әнші анамыз Роза Тәжібайқызы Бағлан шырқап, кейін «Дос-Мұқасан» тобының орындауында кеңінен тарап, әлі күнге дейін шырқалып жүрген әннің осы сөздері көп нәрсені білдіреді. Себебі қазақ өте балажан халық. Дүниеге сәби келсе, қазаққа одан өткен зор қуаныш жоқ екенін: Бар нәрсенің ләззаты, Ата-ананың жаннаты, Бұл дүниенің мұрасы, Перзентіңнің ырасы, – деп ақын Майлықожа Сұлтанқожаұлы төрт ауыз өлең жолымен жеткізген. Дүниеге ...

    Read More »

    Бауыржан Момышұлының батасы

    Бұрынғы Семей облысы Iшкi iстер басқармасының Ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес бөлiмiнiң бастығы полковник Тоқтар Мәнкеновтың әңгімесі. Бiрдi бiрге сабақтап, алып қашқан ойдың ырқымен межелi тұсқа жеткендерiн де аңдамады. Бауырын кеңге жазған белең-белең Жидебайдың қырқасы көз алдарында. Соның бiр кезеңiне қоныс тепкен Абайдың қыстауы. Мiне, неше жыл көрмесе де, таныс мекен Тоқтардың көзiне оттай басылды. Машина тоқтасымен, мұражайдың адамы қарсы алды. ...

    Read More »

    Сәлем салу керек пе?

    Қазақ халқының жеке ұлт екенін танытатын ежелден келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі сәлем салу туралы жазсам деген ой бұрыннан көңілімде жүретін. Қаншама уақыт өтсе де халқымыздың бір-бірімен қатынасу мәдениетінің осы бір әдемі де маңызды ғұрпы туралы әлі күнге дейін түрлі пікірлер айтылып келеді. Жақында ғаламтордан бір замандасымның «оңтүстікте келіндерді күңдей ұстайды, сәлем салдырады» деп жазғанын оқыдым. Осы бір жаңсақ пікір менің ...

    Read More »

    Сіз қазақша амандасасыз ба?

    Қазақ халқы рухани құндылықтарға өте бай халық. Әдет-ғұрыптар қазақ халқының рухани байлығының айқын көрінісі. Бұлай болуының өзінің себептері де баршылық. Қазақтардың байырғы өмірі жиі көшіп-қонуды талап ететін мал шаруашылығымен байланысты. Сондықтан өмірдің, тұрмыс-салттың ыңғайымен өмір сүрген. Бұл жағдай көптеген әдет-ғұрыптардың еркін қалыптасуының пайда болуына жағдай тудырды. Осындай әдет-ғұрыптардың ең бастысы амандасу. «Амандасу» деген сөздің өзі айтып тұрғандай адамның аман-есендігін, денінің ...

    Read More »

    «Никто не плакал вслух, но все плакали про себя…» — история о традиции «Ет асату»

    К любого рода продуктам казахи всегда относились с особенным уважением. Есть множество пословиц и поговорок, подтверждающих это: «Наннан үлкен емессің» (Нет ничего выше хлеба), «Қуыс үйден құр шықпа» (Не выходи из дома не поевши) и многие другие. В народе даже говорят: «Нанға қолың жетпесе құранның үстіне тұрып алуға болады» (Если рука не дотягивается до хлеба, можно и на Коран встать). ...

    Read More »

    Ғұмыр кезеңдері

    Өмірге адамның келуі – үлкен құбылыс. Бұл жаңалықтың жаңалығы, оқиғаның оқиғасы.  Адам ғұмыры. Ол қалай басталады? Қандай кезеңдерден тұрады? Осыған назар аударып көрелік.  Қасиетті атаның нілдей тегі домалап анаға табысталғанда ол жерде жаңа дүниенің есігін ашып алуан түсше сипатталуы мүмкін шуақты шарға аяқ басады. Мұны барша халық қадірлеуі керек. Бұл болашақ адамның нұр өркені. Бұл тек ананың «Жатыр» («Қанас» деп ...

    Read More »