• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
    Home » Айдарлар » Алаш ұлдары (page 5)

    Алаш ұлдары

    Он был не единственным основателем…

    ОН БЫЛ НЕ ЕДИНСТВЕННЫМ ОСНОВАТЕЛЕМ… ИЛИ ПО ПОВОДУ МАТЕРИАЛА «ЖИЗНЬ И СМЕРТЬ МУСТАФЫ ШОКАЯ. КЕМ БЫЛ ОСНОВАТЕЛЬ ТУРКЕСТАНСКОЙ АВТОНОМИИ?» Не без интереса прочитав материал Святослава Антонова «Жизнь и смерть Мустафы Шокая. Кем был основатель Туркестанской автономии?», опубликованный на страницах портала Informburo.kz 22 января текущего года, счёл необходимым уточнить некоторые исторические факты, внести необходимые поправки и дополнения. Прежде всего хотел бы ...

    Read More »

    Астананың атын «Алаш Орда» деп өзгерту керек

    «Қазақты автономия қылсақ, Қараөткел – Алаштың ортасы, сонда университет салып, қазақтың ұл-қызын оқытсақ, «Қозы Көрпеш – Баянды» шығарған, Шоқан, Абай, Ахмет, Міржақыпты тапқан қазақтың кім екенін Еуропа сонда білер еді-ау» деген екен Ә.Бөкейхан. Қараөткел деп Есіл жағалауында қазіргі Астана өңірін атаған. Сауда-саттықтан бөлек, небір дүлдүл сал-серілердің өнер көрсеткен әйгілі Қараөткел жәрмеңкесі де осында орын тепкен. Әлекең Қараөткел өңірі болашақта астана ...

    Read More »

    Шоқан туралы шындық немесе ғалым қашан қайтыс болды?

    «Мен Әнуар Әлімжановтан Шоқанға қатысты қызық дерек естіген едім. Кезінде Әнекең қазақтан тұңғыш рет Америкаға барып, әл-Фараби жайлы екі ай дәріс оқып келген. Сонда бір әңгімелескенімізде: «Сол кездегі архивтерден әл-Фараби жайлы деректер іздеп отырып, 1875 жылғы газеттен Шоқанның өлімі жайлы қазанама кезіктірдім», – деді. Бұл туралы Kazakh tvхабарлады. Ал Шоқан, біздіңше, 1865 жылы қайтыс болған. Әлгі қазанамада «Жақында Орыс география қоғамының ...

    Read More »

    Алаш астанасының үкімет ғимараттары

    Орынборда 1917 жылы желтоқсанның 5-і мен 13-інің аралығында өткен Екінші Жалпықазақ құрылтайының қаулысында Семей қаласы Алаш аутономиясының астанасы, Алаш Орда халық кеңесінің орнатылатын жері болып жарияланды. Нақты айтқанда, Алаш үкіметінің ғимараттары Ертістің сол жағасындағы Жаңа Семейде орналасқан. Жаңа Семейді ол кезде орысша Заречная слобода деп атаған, ал қазақша халық оны аталмыш тарихи оқиғаларына байланысты Алаш қаласы деп жүрген. Сол кездегі ...

    Read More »

    Міржақыптың туған ағасы Асқар Дулатов та саяси қуғын-сүргін құрбандарының бірі

    Қасіреттің қаны тамған шеңгелді кезеңнің от бүркуінен Дулатовтар шаңырағы үйітіліп, жойылғалы тұрды… Міржақып тағдыры белгілі… Шаңырағын жалғыз қызы Гүлнар ұстап қалды. Әкесі армандаған Тәуелсіздікті көріп, 97 жасқа қараған шағында өмірден озған Гүлнар апамның бір өкініші ішінде кетіп еді. Әкесінің туған ағасы Асқардың (1868-1933 ж.ж) Карелиядағы Майгуба лагеріне айдалғанын білгенімен, сүйегінің қайда қалғанынан бейхабар болатын. Тек атасының (туғанына биыл 150 жыл ...

    Read More »

    Қалмақты қойша қырған қолдан қамап…

    «Қалмақты қойша қырған қолдан қамап, Келіпті Көкжарлыдан Көкжал Барақ» дегендегі Көкжал Барақ батырдың қайда жерленгені туралы тарихшы Советхан Қалиғожиннің мақаласын «Дидар»  газетінен оқыған соң, пікіріммен бөлісейін дедім. Советхан аға бұл мақаласында көріпкелдерді сынға алған екен. Аян, аруақтардың батасы жөнінде белгілі шежіретанушы, шежіреші, публицист Қайрат Зарыпханның ғаламтордағы «Жер ұйығы Жеменей» атты  мақаласын оқысаңыздар көп нәрсені түсінерсіздер. Бұл мақалада біздің жерлесіміз, тарих ...

    Read More »

    Әлихан БӨКЕЙХАН: Хандар муфти қарамағында боламыз деген…

    (Мақаланың түпнұсқадағы атауы: «Қазақта муфтилік мәселесі»). 1730-ыншы жылдарда Кіші жүздің ханы Əбілхайыр Петерборға елші жіберіп, Ресей үкіметіне бағынсам екен деп тіленді. Ханның тілегі қабыл алынды. Ол күнгі ханым патша Анна Ивановна ханды елімен қол астына алғандығын білгізіп, 1731-інші жылы 19-ыншы феврəлда қол қойған жарлық жіберді. Келер жылы Анна ханымның бұйрығы бойынша Уфадан Алдар, Таймас, Құтлых-Мұхаммед дейтін мырзалар шығып, мына жақтан ...

    Read More »

    Әлихан БӨКЕЙХАН: Қажының ақшасын алу үшін ептілер сөз тауып береді

    (Мақаланың түпнұсқадағы тақырыбы: “Қазақ тарихы. V”) Қазақтың молласы болсын, қарасы болсын – шежіре білуге, бұрынғы өткеннің тарихын есітуге əуес халық. Қазақта «жеті атасын білмеген – мертід» (не «мүрид», не «мəңгүрт» болуы да мүмкін. С.А.) деген мақал бар. Сондықтан һəр бір қазаққа жеті атасын білу парыз дəрежесінде. Қазақтың қариясы 15-20 атаға дейін құрастырып айтуға біледі. Қазақта Арғын руынан болған кісі өздерінің ...

    Read More »